آفرينش جهان
همين كه اين نظريه را پذيرفتيم كه جهان آفريدگارى دارد بلا فاصله در پى آن اين نظريه را نيز پذيرفتهايم كه جهان كار و آفريده اوست . ( 1 )
شرح
( 1 ) اكنون نوبت بحث در افعال ذات بارى تعالى است و اين سومين مباحث الهيات است بخش ذات و بخش صفات قبلا بحث شد .
پيش از آنكه وارد مسائل مربوط به فعل بارى بشويم يك نكته را بايد طرح كنيم ممكن است گفته شود كه مباحث الهيات منحصر است به مباحث مربوط به ذات و يا صفات بارى تعالى اما مباحث مربوط به فعل بارى از دائره الهيات بيرون است زيرا همه چيز فعل بارى است زمين آسمان جماد نبات حيوان انسان جوهر عرض هر علمى در باره هر موضوعى كه بحث مىكند در باره فعلى از افعال بارى به جستجو مىپردازد و اگر فلسفه الهى نيز كاوش در افعال بارى را جزء قلمرو خود بداند اولا لازم مىآيد همه علوم را جزء فلسفه الهى بدانيم ثانيا با توجه به اين كه در ساير علوم در باره افعال بارى بحث مىشود بحث در اين جا زائد است .
جواب اينست كه كاوش فلسفى در باره آفرينش و فعل بارى با كاوشهاى علمى در اين باره متفاوت است فلسفه الهى آفرينش را كه فعل بارى است از آن جهت موضوع بحث خود قرار مىدهد كه فعل بارى است يعنى از آن جهت