تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اصول فلسفه و روش رئاليسم ( فارسي ) — صفحة 94

مساهمون:

ص٩٤
كه هر موجود ممكن اگر چه متغير نبوده باشد نيازمند به علت وجود مىباشد . نتيجه براى جهان هستى علت وجودى بيرون از خودش هست .
شرح
بدى مىكند و به شخص ديگرى مكافات پس مىدهد تكرار و وضع خاص اين جريانات طورى نيست كه قابل حمل بر تصادف باشد . اكنون چه بگوئيم بگوئيم جهان به صورت ماشينى منظم ساخته شده است و مكانيسم آن طورى است كه بدون اراده عكس العملهاى مناسبى نشان مىدهد و يا يك سلسله موجودات صاحب اراده هستند كه عليرغم جريان طبيعى جهان ماموريت دارند اين گونه حوادث را بوجود بياورند و يا اراده ذات بارى مستقيما اين حوادث را خلق مىكند بدون آنكه با مكانيسم جهان ارتباط داشته باشد . در محل خود مبرهن است كه رابطه اجزاء جهان را تنها از راه مكانيسم نمىتوان توجيه كرد و مصنوع خداوند را به مصنوع بشر نمىتوان قياس گرفت همچنانكه دخالت اراده هاى موجودات نامرئى را به صورت خارج از نظام عالم نمىتوان پذيرفت و همچنين در محل خود ثابت است كه دخالت مستقيم اراده ذات بارى بدون وساطت شىء ديگر نيز نامعقول است . على هذا اگر انتظام و هماهنگى هدفى اجزاء جهان لا اقل بمقياس زمين و سياراتى كه ما مىشناسيم بپذيريم چاره اى جز پذيرفتن وحدت طبيعى جهان نداريم