آزمايش موضوع پيشرفت اجتماعى است كه از موضوع بحث فلسفه بسى دور است
شرح
حكم كه بر جريان امر عالم و سير تكاملى جهان مىكنيم البته نظر به تجارب و مشهودات ما است و تا اندازه اى صادق است كه مشاهدات و تجربيات ما مىتواند فرا بگيرد يعنى راجع به جهانى است كه در آن زيست مىكنيم و به حس و شهود ما در مىآيد و براى مدتى از گذشته و آينده كه حس و تعقل ما از روى قرائن و امارات مىتواند بر آن احاطه كند و گرنه حكم مطلق نمىكنيم سير حكمت در اروپا