مفروضه حركت هرگز با هم در يك لحظه جمع نمىشوند
توسعه مفهوم حركت
مفهومى را كه از براى حركت به دست آورديم اگر چه در مورد حركت مكانى جسم بود ولى پس از كمى دقت مىتوان حكم كرد كه در همه موارد حدوث تغييرات جسمانى كه ما آنها را به عنوان تغيير در احوال جسم مادى مىبينيم و وصف وحدت به آنها مىدهيم مفهوم حركت صادق است مانند بالا رفتن سطح حرارت و سطح روشنائى و بوى و تغيير رنگ و بزرگ شدن حجم يك جسم و اشتداد جذب و مقاومت اجسام و بالاخره هر تغييرى كه مىتواند صفت و حال جسمى قرار گيرد .
اگر بتوانيم در همه يا در هر كدام از اينها وحدت واقعى اثبات كنيم مفهوم حركت به تغيير تدريجى وى قابل انطباق خواهد بود .
پس در نتيجه بايد گفت كه هر تغيير تدريجى كه براى جسم در يكى از صفات و احوالش دست مىدهد حركت است ( 24 ) همچنين با
شرح
( 24 ) تغييرات و انتقالاتى كه براى اشياء اين عالم رخ مىدهد منحصر به تغييرات و انتقالات مكانى نيست تغييرات كيفى و كمى و وضعى و جوهرى نيز وجود دارد مانند بالا رفتن سطح حرارت تغيير كيفى و ازدياد حجم تغيير كمى و حركت يك جسم به دور خود حركت وضعى و انتقال يك جسم از نوعى به نوع ديگر تغيير جوهرى هر چه در تغيير مكانى گفته شد در اين تغييرات نيز جارى است همان طورى كه تغييرات مكانى جز از طريق حركت و وجود ممتد سيلانى ممكن نيست ساير تغييرات نيز چنين است