واحد يك امتداد و انقسامى دارد كه به واسطه آن جزء اول و پيشين امكان جزء دوم و پسين را دارد نه فعليت آن را يعنى جزء پسين اين واحد به همراه جزء پيشين آن نيست يعنى در عين وحدت عدم جزء لاحق را از جزء سابق انتزاع مىكنيم .
شرح
حال حركت اشغال مىكند يك واحد متصل متدرج الوجود است پس ما در مورد مكان دو نوع مكان داريم يك نوع مكان ثابت الوجود و غير متدرج و يك نوع ديگر مكان متدرج الوجود مكان متدرج الوجود يك نوع امتداد و قابليت انقسامى دارد به طورى كه ذهن قادر است آن را تجزيه كند به اجزائى كه بعضى از آن اجزاء بر بعض ديگر تقدم دارد و نسبت به متاخرتر از خود بالقوه است و فاقد آن است يعنى جزء پسين همراه جزء پيشين نيست مكان متدرج الوجود در عين وحدت واقعى نوعى كثرت دارد و در عين اينكه موجود است معدوم است يعنى هر مرتبه اى در مرتبه ديگر معدوم است و به عبارت ديگر از لحاظ وحدت موجود است و از لحاظ كثرت معدوم است زيرا هر مرتبه اى در مرتبه ديگر معدوم است .
بديهى است كه اين قاعده اختصاص به مكان ندارد در هر جا كه امكان و فعليت و خروج از قوه به فعليت حركت هست اين قاعده جارى است .
يعنى چون هميشه امكانها با حامل خود متحدند و حامل و محمول دو امر جداگانه و مختلف الوجود نيستند بلكه متحد الوجودند آنچنانكه هر مبهم با متعين و هر مطلق با مقيد متحد است و چون هر امكان با فعليت بعدى نيز متحد است و مجموعا يك واحد واقعيت را تشكيل مىدهند پس مجموع كيفيتها يا كميتها و حتى مراتب جوهرى كه شىء در حال حركت طى مىكنند يك واحد كيفيت و يا يك واحد كميت و يا يك واحد جوهر است ولى واحدى متصل و ممتد و كششدار به امتداد زمان و واحدى متدرج الوجود