تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اصول فلسفه و روش رئاليسم ( فارسي ) — صفحة 280

مساهمون:

ص٢٨٠
اينست كه اختلاف مبنائى در جعل از اين لحاظ تاثيرى ندارد و اين هم تقدم بالعليه است . 18 مىتوان آنچه را در آخر بند 16 گفتيم و آنچه را آخوند در ص 265 سطر 31 گفته كذا من جعل مهيه الممكن مقدما على وجوده . . . تقدم بالاعتبار دانست هر چند آنچه را آخوند نقل كرده تقدم بالحقيقه به قول اصالت ماهوى نيز مىتوان دانست . 19 دو نوع تقدم ديگر هم آخوند ذكر مىكند به نام تقدم بالحقيقه و تقدم بالحق و يك نوع تقدم ديگر هم مىتوان فرض كرد به نام تقدم بالتجوهر و آن تقدم اجزاء ذات است بر خود ذات . 20 شيخ مطابق نقل اسفار در اقسام تقدم مىگويد كه تقدم بر همه اقسام به تشكيك گفته مىشود و احتمال نقل و تجوز هم در بعضى موارد مىدهد و تعبيرش در تفصيل مطلب عموما نقل است هر چند ممكن است كه مقصود شيخ از نقل تعميم باشد به هر حال در كلام شيخ چند مطلب هويدا است الف تقدم در ابتدا در مورد زمان و مكان استعمال مىشده و بعد تعميم داده شده به مطلق موارد اقرب به مبدا محدود كه تقدم بالرتبه ناميده مىشود و بعد تعميم داده شده به مورد سابق در فضل و يا يك صفت ديگر به اعتبار اينكه همان صفت مشترك مبدا محدود قرار داده شده و بعد نقل داده شده به تقدم بالطبع به اعتبار آنكه مبدا محدود وجود قرار داده شده بعد نقل داده شده به وجوب وجود و تقدم بالعليه پس شيخ چنين ترتيبى قائل است از طريق تعميم يا اشتراك لفظى .
اصول فلسفه و روش رئاليسم ( فارسي ) — صفحة 280 | السيد محمدحسين الطباطبائي / مرتضى مطهرى