استعدادها را دارد نه بالفعل اگر اين حساب درست باشد خيلى از اشكالات رفع مىشود روى اين حساب همان طورى كه بين ذات حق و موجودات اين عالم سلسله مراتبى از فاعليت هست لكن متناهى بين هيولاى اولى و موجودات اين عالم سلسله مراتبى غير متناهى هست از قابليتها و قوه ها و استعدادها .
66 در صفحه 166 حاشيه شفا مىگويد هيولا اگر متصور به صورتى شد مانع و عائق مىشود از بعضى صور صور عرضيه مثلا صورت منويه مانع و عائق است از هر صورت جماديه ديگر ولى همين صورت از آن جهت كه ناقص الجماديه است و ضعيف الوجود معد هيولا است براى قبول صورت بالاتر و كاملترى تا برسد به آنجا كه قابل صورت عقل فعال بشود و اين باب عظيمى است از حكمت كه مورد غفلت عظيمى از جمهور واقع شده بعد مىگويد هر اندازه اقوى تحصلا باشد اكثر فعلا و اقل انفعالا است و هر چه اضعف وجودا باشد اكثر انفعالا و اقل فعلا است و از اين جهت ذات بارى مبدا كل است و هيولاى اولى چون در ذات خود در نهايت ابهام است و فاقد كل صور و فعليات است در او قوه جميع اشياء است نه استعداد جميع اشياء زيرا استعداد قوه قريبه است كه به سبب صورت خاصه پيدا مىشود فلا استعداد للهيولى الا لصوره ما و انما يستعد لشىء خاص لاجل لحوق صفه خاصه بها فهى فى ذاتها محض القوه لكل شىء و محض الاستعداد لشىء ما مطلقا .
67 صدرا در حاشيه شفا صفحه 173 بعد از بحث از معانى امكان و رفع بعضى اشكالات مىگويد فاعلم هذه
اصول فلسفه و روش رئاليسم ( فارسي ) — صفحة 250
مساهمون: السيد محمدحسين الطباطبائي
ص٢٥٠