موضوع در عين اينكه تركيب آنها نيز اتحادى است بعيد نيست تعبير به حال و محل صحيح باشد .
32 صدرا در صفحه 97 امكان استعدادى را منكر مىشود و آن را چيزى غير از امكان ذاتى نمىداند و حاجى در حاشيه مىفرمايد كلام آخوند در امكان استعدادى مختلف و متناقض است و بعيد نيست كه نظر آخوند با نظر ما كه سابقا در نفى امكان استعدادى گفتهايم يكى باشد و ما حتى امكان ذاتى را نيز انكار كرديم و بعيد نيست چنان كه ظاهرا قبلا هم گفتهايم اعتقاد به امكان استعدادى از زاده هاى اصالت ماهيت بوده باشد .
33 چگونه ممكن است كسى مركب انضمامى از ماده و صورت را داراى مهيه نوعيه واحده بداند و آيا امثال ابن سينا كه تركيب ماده و صورت را انضمامى مىدانستند چگونه اين مطلب را توجيه مىكردند على هذا بر قائلين به تركيب انضمامى سه اشكال وارد است يكى اينكه چون اين آقايان تركيب اتحادى را منكرند هميشه ورود صورتى را ملازم با زوال صورت قبلى مىدانند و در اين صورت تصور اين آقايان از اجناس بعيده و فصول بعيده چيست دوم اينكه صورت نوعيه چگونه با صورت جسميه جمع شده و موجب زوال آن نشده سوم اينكه چگونه ممكن است دو شىء انضمام يافته ماهيت نوعى واحد را تشكيل دهند و بايد گفت اشكال از آن طرف است يعنى در اين جهت است كه عرض و موضوع چگونه هر كدام داراى ماهيت مستقله شده و هر يك تحت يك مقوله در آمدهاند و حال آنكه لازمه وحدت عرض و موضوع اينست كه داراى ماهيت واحد بوده
اصول فلسفه و روش رئاليسم ( فارسي ) — صفحة 202
مساهمون: السيد محمدحسين الطباطبائي
ص٢٠٢