پس اگر تخم مرغ را مبدا قرار دهيم تخم مرغ اثبات است و در لحظه ديگر جوجه به عمل آمده و تخم مرغ را نفى مىكند [ 1 ] و در لحظه سوم جوجه نفى شده و خود مرغ به وجود مىآيد كه نفى نفى تخم و نفى جوجه مىباشد و همچنين گندم و ساقه گندم و خوشه گندم به ترتيب اثبات و نفى و نفى نفى هستند و به همين قياس .
مىگويند با استقرار اين قانون در طبيعت منظره اى تازه در پيش ديدگان ما نمودار شده و مىبينيم كه در جهان طبيعت هيچ پديده اى عينيت [ 2 ] و ثبات ندارد و مىبينيم وجود و عدم ضدين به اصطلاح ديالكتيك با هم كمال آشنائى و يگانگى داشته و جمع مىشوند و از اين روى فرهنگ امروزه به افسانه اصالت عينيت و ثبات و استحاله اجتماع ضدين گوش نمىدهد .
طرفداران ماترياليسم ديالكتيك اين قانون را كه قانون تكاپوى طبيعت ناميده و پايه هاى سه گانه آن را گاهى به نام تز آنتىتز سنتز و گاهى اثبات و نفى و نفى نفى و گاهى حكم و ضد حكم و حكم مركب مىخوانند ( 32 ) روى سه پايه استوار
شرح
( 32 ) و اخيرا بعضى اصطلاح وضع [ 3 ] وضع مقابل وضع مجامع را انتخاب كردهاند ما بعد الطبيعه پل فولكيه ترجمه آقاى دكتر يحيى مهدوى به كمك آقاى دكتر فرديد .[ 1 ] به عبارت ديگر تخم مرغ ( نه مرغ ) ) يعنى نفى مرغ است ( استاد شهيد ) .
[ 2 ] به مسأله عينيت و امكان حد و تعريف و نقدى كه از اين جهت از منطق ارسطو مىشود توجه كامل شود ( استاد شهيد ) .
[ 3 ] رجوع شود به اصطلاح وضع و اصطلاح سائل و مجيب در صناعت جدل به كتاب ( منطق الشفا ) ) و ( جواهر النضيد ) ) و غيره .