كه طرز تحقيق مسائل ضرورت و امكان در اين مقاله حتى براى آشنايان به اين مسائل نامفهوم يا عجيب و غير قابل قبول جلوه كند .
لهذا ما در اين مقدمه مجموع مسائلى را كه مطالب مقاله متكى به آنها است و يا اشاره مختصرى در متن مقاله به آنها شده به اضافه بعضى مسائل لازم ديگر توضيح كافى مىدهيم و با توضيح مختصرى كه در پاورقى خود مقاله مىدهيم مطالب به خوبى واضح خواهد شد .
اين مقدمه مشتمل بر قسمتهاى ذيل است 1 معناى ضرورت و امكان .
2 ضرورت و امكان معقول است نه محسوس .
3 آيا بحث از ضرورت و لا ضرورت نظام موجودات بحثى است علمى يا فلسفى .
4 منشا ضرورت و امكان .
5 قانون عليت و معلوليت .
6 علت ضرورت دهنده به معلول است جبر على و معلولى .
7 نيازمندى معلول به علت در بقاء .
8 ضرورت بالذات و بالغير .
9 ضرورت ذاتى منطقى و ضرورت ذاتى فلسفى .
10 توجيه نظام موجودات .
11 اصالت وجود و ضرورت و امكان .
12 موجود معدوم نمىشود .
معناى ضرورت و امكان
ضرورت و امكان از جمله مفاهيمى هستند كه احتياج بتعريف و توضيح ندارند اگر در يك مفهوم ابهام و اجمالى باشد براى توضيح آن مفهوم بايد متوسل بتعريف شد و اگر ابهام و اجمالى نباشد مستغنى از تعريف و توضيح است تعريف يعنى تحصيل معرفت بذات يك چيز و آن با تجزيه مفهوم آن شىء باجزاء و عناصر اوليه ذهنى وى صورت مىگيرد همان طورى كه معرفت اجزاء و عناصر مركبات خارجى با تجزيه خارجى و عملى آنها صورت مىگيرد يعنى تعريف تحليل و تجزيه عقلانى مفهوم شىء است و از اينرو تنها در مورد مفاهيم مركبه مصداق دارد اما مفاهيم بسيطه كه عناصر اوليه ذهنيات را تشكيل مىدهند قابل تعريف نيستند و قهرا اين عناصر بديهى التصور و مستغنى از تعريف خواهند بود زيرا ابهام در بسائط ذهنى معنا ندارد .