تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اصول فلسفه و روش رئاليسم ( فارسي ) — صفحة 67

مساهمون:

ص٦٧
توضيح فرضيه لاوازيه دانشمند معروف كه مىگويد موجود معدوم نمىشود و معدوم موجود نمىشود بحسب مفهوم غير از نظريه اى است كه بيان شد زيرا اين دانشمندان اين فرضيه را از ابحاث ماديه
شرح
تكميل كرده است و اگر احيانا نام كسى در ضمن مسائل برده مىشد نه از نظر تحقيق درباره مبدا نشو و نمو يك فكر بود بلكه از نظرهاى ديگرى بود چنان كه بر كسانى كه واردند پوشيده نيست و روى اين جهت تاريخ حيات علوم و فنون روشن نمىشد در تحولات جديد اروپائى يكى از موضوعات مفيدى كه نظر دانشمندان را جلب كرد مطالعه تاريخ حيات علوم و فنون بود در دوره جديد علاوه بر اينكه كتب و رسالات مستقل در اين موضوعات نوشته مىشود معمول اين است كه در متن كتب علمى و حتى كتب درسى انتساب مسائل به پديد آورندگان و تكميل كنندگان آنها روشن مىشود . عدم توجه به جنبه هاى تاريخى مسائل موجب شده كه متخصصين فنون نيز از اين قسمتها بى خبر بمانند و احيانا اشتباهات عظيمى بانها دست بدهد مثلا اگر كسى بكتب فلسفه از قبيل شرح منظومه حكيم سبزوارى و غيره مراجعه كند و مسائل وجود را مورد نظر قرار دهد چنين مىپندارد كه از دو هزار و چهار صد سال پيش كه مكتب مشاء و مكتب اشراق تاسيس شده مسئله اصالت وجود و اصالت ماهيت مطرح بوده و مشائين اصالت وجودى و اشراقيين اصالت ما هوى بوده‌اند و همچنين از همان زمانها مسئله وحدت و كثرت وجود به همين صورتى كه امروز مورد مطالعه است يعنى با توجه باصالت وجود و اعتباريت ماهيت مطرح بوده و حكماء مشاء قائل بكثرت وجود بوده‌اند و حكماء ايران باستان قائل به تشكك وجود بوده‌اند و حال آنكه وقتى انسان بكتب فلسفه از چهار قرن پيش به آن طرف مراجعه مىكند اسمى از اصالت وجود و اصالت ماهيت نمىيابد و اگر احيانا در بعضى كتب كه از دوره ابن سينا به بعد تاليف يافته بحثى از اعتباريت وجود و اينكه وجود از معقولات ثانيه است به ميان آمده و دلائلى آورده شده نه بان معنى و مفهومى است كه اخيرا در مبحث اصالت وجود و اصالت ماهيت قصد مىشود چنان كه عن قريب توضيح خواهيم داد در دوره هاى قبل از آن دوره حتى اين قدر هم بحث نشده است در دوره هاى اوليه اى كه فلسفه يونان به عربى ترجمه شده مسائل وجود خيلى