اينست خلاصه نظر اين دانشمندان و اگر اين بيان با رجوع به اصل اين بحث در فلسفه با ترازوى درست و منطق صحيح سنجيده شود روشن خواهد شد كه مغالطه اى است مركب از مغالطه هاى
شرح
فعل و ادراك فائده فعل عبارت است از تصديق موافقت اثر نهائى فعل با تمايلات حياتى فاعل مقدمه انفعالى عبارت است از هيجان شوقى يا خوفى درونى نسبت به اثر نهائى فعل و مقدمه فعلى عبارت است از عزم و اراده كه آخرين مقدمات فعل اختيارى است و منجر بصدور فعل خارجى است البته در انسان بالخصوص يك مقدمه و مرحله ديگر قبل از مرحله عزم و اراده هست كه همان مقدمه موجب امتياز مخصوص انسان از حيوانات است آن مرحله عبارت است از مرحله سنجش و مقايسه و محاسبه و تامل .
برخى از متكلمين قائل بيك مرحله علاوه اى شدهاند و مدعى شدهاند كه علاوه بر مراحل گذشته يك مرحله ديگر وجود دارد و آن عبارت است از تهاجم و حمله نفس بسوى عمل نام اين مرحله را گاهى طلب و گاهى اختيار گذاشتهاند ولى اين فرضيه مبتنى بر ملاحظات علمى فنى نيست بلكه صرفا منظور فرض كنندگان اين فرض فرار از شبهه جبر به زعم خودشان بوده و از اينرو ارزش علمى ندارد كه قابل بحث و انتقاد باشد طلب كردن يا اختيار كردن چيزى سواى اراده كردن نيست