تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اصول فلسفه و روش رئاليسم ( فارسي ) — صفحة 162

مساهمون:

ص١٦٢
هستند ديگر ارتباط توليدى ( 1 ) با ادراكات و علوم حقيقى ندارند و باصطلاح منطق يك تصديق شعرى را با برهان نمىشود اثبات كرد و در اين صورت برخى از تقسيمات معانى حقيقيه در مورد اين معانى وهميه مثل بديهى و نظرى و مانند ضرورى و محال و ممكن جارى نخواهد بود .
شرح
( 1 ) اين مطلب كه ادراكات اعتبارى نمىتوانند با ادراكات حقيقى ارتباط توليدى پيدا كنند از مهمترين نكات قوانين تفكر است و از نظر فن منطق كه قوانين اصلى تفكر را بيان مىكند كمتر مسئله اى است كه ارزش اين مسئله را داشته باشد خصوصا با توجه به اين كه غفلت از اين نكته فنى موجب لغزشهاى زيادى از براى بسيارى از فلاسفه و غير فلاسفه در قديم و جديد شده است كه به بعضى از آنها اجمالا اشاره خواهيم كرد از آنچه بنحو اختصار در اينجا ذكر مىكنيم خواننده محترم حدس خواهد زد كه تحقيق مفصل اين مبحث منطقى در خور يك رساله مستقلى است ولى توضيحات ذيل با همه اختصار با اتكاء به قسمتهايى كه در مقاله 5 گذشت سر رشته مطلب را بدست خواننده محترم خواهد داد اين توضيحات را در چهار قسمت بيان مىكنيم 1

ارتباط توليدى يعنى چه ؟

2 افكار و ادراكات حقيقى چگونه با يكديگر ارتباط توليدى پيدا مىكنند . 3 چرا افكار و ادراكات اعتبارى نمىتوانند با افكار و ادراكات حقيقى ارتباط توليدى پيدا كنند . 4 طريق سير و سلوك فكرى در اعتباريات چيست ارتباط توليدى يعنى چه عاليترين و در عين حال شگفت انگيزترين فعاليتهاى ذهنى همان است كه بحسب اصطلاحات منطقى فكر ناميده شده است فعاليت فكرى اينست كه ذهن براى آنكه مطلبى را كه بر وى مجهول است بر خويش معلوم سازد معلومات و اطلاعات قبلى خود را وسيله ميسازد يعنى آنها را به طرز مخصوصى تجزيه و تاليف و تحليل و تركيب مىكند تا بالاخره آن مجهول را تبديل به معلوم ميسازد اطلاعات و معلومات قبلى ذهن به منزله سرمايه كار وى بشمار ميرود كه در آنها عمل مىكند و از آنها سود مىبرد و بر مقدار اصلى مىافزايد . البته در اينكه حدود كاميابى ذهن در اين فعاليت چه قدر است و تا چه
اصول فلسفه و روش رئاليسم ( فارسي ) — صفحة 162 | السيد محمدحسين الطباطبائي / مرتضى مطهرى