2 اصل انطباق با محيط
موجود زنده در كوششى كه براى حيات مىكند ناچار است خود را طورى مجهز بسازد كه بتواند در محيطى كه هست بحيات خود ادامه دهد و ترديدى نيست كه عوامل طبيعى و شرايط ادامه حيات هميشه و همه جا يكسان نيست بلكه مختلف و متفاوت است اين اختلاف و تفاوت شرايط ادامه حيات قهرا موجب اختلاف و تفاوت احتياجات حياتى موجود زنده مىشود يعنى ادامه حيات در هر محيطى مستلزم مجهز بودن موجود زنده به وسايل و ابزارها و تجهيزات مخصوصى است كه احتياجات مخصوص آن محيط را رفع كند .
علماء علم الحيات و مخصوصا جانورشناسان در مطالعات خود به اين نكته برخوردهاند كه همواره با تغيير محيط و تغيير احتياجات در وضع تجهيزات وجودى موجود زنده تغييراتى حاصل مىشود كه با محيط و احتياجات جديد متناسب است اين تغييرات وجودى گاهى خود به خود و پنهان از شعور موجود زنده وقوع پيدا مىكند و گاهى آشكار يعنى گاهى موجود زنده از روى علم و شعور و اراده اين تغييرات را ايجاد مىكند و گاهى بدون آنكه خود توجه داشته باشد اين تغييرات و تجهيزات پيدا مىشود چنان كه مثلا اگر انسانى را به ارتفاع زياد ببرند خود به خود بر عده گلبولهاى قرمز خون وى افزوده مىشود تا بتواند اكسيژن را كه در آن ارتفاع تقليل يافته به مقدار كافى به خود جلب كند همچنانكه در نباتات نيز كم و بيش اين اصل حكمفرما است اين اصل بنام اصل انطباق با محيط خوانده مىشود بسيارى از علماء حيوان شناسى پيدايش اعضاء و جوارح و جهازات عجيب بدنى حيوانات را روى همين اصل توجيه كردهاند .
در اينكه وضع ساختمان وجودى موجود زنده متناسب با احتياجات وى است و هم در اينكه تغيير احتياجات موجب تغييراتى در ساختمان وجودى موجود زنده از لحاظ تجهيزات حياتى مىشود و اين تغيير تجهيزات همواره متناسب با رفع نيازمنديهاى حياتى است و به طورى است كه موجبات ادامه حيات را فراهم مىسازد علماء حيوان شناسى ترديدى ندارند و از قديم هم كم و بيش توجهى به اين مطلب شده ابن سينا در كلمات خود اشاراتى به اين مطلب كرده است ولى در اينكه علت حقيقى اين تغييرات در ساختمان وجودى موجود زنده چيست و هم در اينكه حدود اين تغييرات چقدر است و موجود زنده تا چه اندازه قدرت دارد كه فعاليت كرده خود را با محيط سازگار و براى ادامه حيات آماده كند اختلاف است بعضى علت اين تغييرات را همان عوامل طبيعى محيط مىدانند و بعضى خود احتياج را موجد و پديد آورنده مىدانند و بعضى نيروى حياتى را