در مجلس عبد المؤمن ، اكثريت با اهل علم و دين بود .
هامش
[ ( ) ] بقيه ذيل از صفحه قبل ( متوفى 204 ه . ) بيشتر مسلمانان در مصر و سوريه و تركيه و عراق به اين مذهباند .
4 - مذهب حنبلى : تابعين احمد بن محمد بن حنبل مروزى ( متوفى 241 ه . ) بيشتر در عربستان خاصه در حجاز و نجد متبع است .
هر يك از اين چهار نفر امام فقيه به نوبهء خود در مسائل فقهى و اصول و فروع دين طريقى خاص وضع كردند و هر يك از ايشان شاگرد و تلاميذى تربيت نمودند كه در طول ادوار تاريخ اسلام سلسلهء علماء روحانى را تشكيل داده است كه : نسلا بعد نسل و طبقه بعد از طبقه در طول ايام و اعصار و در بلاد و امصار پيشوائى و زعامت عامه را بر عهده داشتهاند .
از قرن سوم ببعد در شهرهاى بزرگ مانند بغداد و دمشق و نيشابور و شيراز و سمرقند و بخارا و قاهره و قيروان و اشبيليه و قرطبه و ديگر بلاد ، مدارس عاليه تاسيس شد و هزاران نفر طلبه علوم اسلامى در آن جا گرد آمده به كسب مبادى فقه و اصول و كلام و تفسير مطابق مذاهب اربعه در نزد اساتيد و فقها اشتغال جستند .
هم اكنون بعضى از مدارس عاليهء بزرگ در مراكز ممالك اسلام ، مانند :
جامع الازهر در مصر ، و مدرسهء دار العلوم ديربند در هند و مدارس دينى در نجف و قم و امثال آنها به همان رسم قديم علوم دينيه را به گروه بسيارى از طلاب كه از اقصاى بلاد شد رحال كرده به آنجا مىآيند ، تعليم مىدهند .
فلسفه مذهبى اسلام كه به اصطلاح فنى ، علم « كلام » و به زبان خارجى « تئولوژى » يعنى « علم لاهوت » ناميده مىشود ، از به دو تمدن عباسى در بغداد تدوين شد .
طبقات متكلمين از همان زمان تاكنون ، طبقه بعد از طبقه ، در مدارس بقيه ذيل در صفحه بعد