تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي ) — صفحة 188

مساهمون:

ص١٨٨
وقتى به محلى نزديك بيضاء [ ( 1 ) ] رسيد ، در آن جا اميرى از اميران برادرش از وى امان خواست .
هامش
[ ( 1 ) ] - بيضا : از ملوكات ولايت آباده فارس است . بيست هزار نفر جمعيت دارد . بلوك بيضا ميانه شمال و مغرب شيراز است . و اين بلوك را براى آن بيضا گويند كه لشكر عرب چون سپاه عجم را شكست داد بر كوهى كه مشرف بر اين بلوك بود رفتند و قلعه و دهات آن را سعيد بديدند براى آنكه خاك اين صحرا مايل به سفيدى است آن را بيضا گفتند و تاكنون بدين نام باقى است . بيضا از بلوكات سردسير فارس است . بعضى گفته‌اند كه نام قديمى اين بلوك نسايك بوده ، و نام قصبه آن شهر مليون كه اكنون جاى آن شهر را اهل بيضا دانند و در آن جاى آجر پاره‌ها كه نشان آبادى و عمارات عاليه بوده ، فراوان ريخته است . تاكنون در بعضى از جاهاى آن آثار باروى اين شهر باقى است و قريه‌اى را كه پهلوى اين شهر است مليان گويند و قصبه حاليه اين بلوك تل بيضاست كه به - مسافت شش فرسخ از شيراز دور افتاده است . از نواحى بيضا علما و مشايخ برخاسته‌اند مانند سيبويه . اين بلوك مشتمل بر پنجاه و پنج ده است . ( از فارسنامهء ناصرى ) بيضا مركز ناحيه كامفيروز است و اين اسم عربى از آن اسمهاى نادرى است كه ايرانيان تاكنون هم استعمال مىكنند . اعراب بدين جهة آن را بيضاء گفتند كه قلعه سفيد رنگ آن از مسافت دور مىدرخشيد . ابن حوقل گويد : اسم فارسى بيضا ، نسايك است و چنان كه ياقوت گويد : معنى آن خانه سفيد يا كاخ ابيض است . اين شهر هنگام فتح اصطخر به دست مسلمانان ، اردوگاه آنان قرار گرفت . در قرن چهارم بيضا به اندازهء اصطخر بود . مقدسى گويد : بيضا شهرى نيك و پاكيزه است داراى مسجدى نيكو و بقيهء ذيل در صفحهء بعد