پيشواى مردم شهر فقيه عثمان بود . وقتى محاصرهء شهر يك سال طول كشيد و عرصه بر اهالى تنگ شد بدون اطلاع فقيه عثمان ، جماعتى را از ميان خود برگزيدند و نزد موحدين كه ياران عبد المؤمن بودند فرستادند .
اين فرستادگان ، قشون عبد المؤمن را داخل شهر كردند .
مردم بيچارهء شهر هنگامى از ورود آنان خبردار شدند كه شمشيرهاى آنان بالاى سرشان بود .
بسيارى از آنان به قتل رسيدند و اموال و نواميس آنان بىحساب به غارت رفت . و جواهرات بىشمار بدست مهاجمان افتاد . هر كس هم كه كشته نمىشد به كمترين قيمت فروخته ميشد .
عدهء كشتهشدگان به يكصد هزار رسيد .
بقولى عبد المؤمن شخصا تلمسان را محاصره كرد و از آن جا به فاس رفت . خدا بهتر ميداند .
عبد المؤمن قشونى هم به مكناسه فرستاد كه آنجا را مدتى محاصره كردند . بعد مردم در مقابل امانى كه خواستند شهر را تسليم نمودند . آنان هم به قول خود وفا كردند و به مردم امان دادند .
عبد المؤمن از فاس به شهر سلا [ ( 1 ) ] رفت و آنجا را گشود .
در آنجا جماعتى از بزرگان سبته [ ( 2 ) ] به حضور او رسيدند و
هامش
[ ( 1 ) ] - سلا ( به فتح سين ) شهر و دريا بندرى كه در حدود هفتاد و پنج هزار تن جمعيت دارد . در شمال غربى مراكش ، كنار اقيانوس اطلس ، بر مصب و ساحل شمالى رود ابو رقراق ، مقابل رباط واقع است . نام آن بسيار قديمى است .
اما شهر فنيقى سالا با سلا كمى فاصله دارد . اين شهر در قرون وسطى و پس از آن اهميت داشت .
[ ( 2 ) ] - سبته ( به فتح سين و سكون با ) كه اسپانيائىها آن را ثئوتا يا سئوتا مينامند شهرى است با قريب شصت هزار جمعيت در شمال غربى آفريقا بر تنگهء جبل طارق .
اين شهر از متصرفات اسپانياست و در محل يك مهاجرنشين فنيقى قرار دارد .
مدتها در تصرف رومىها ، و اندالها و دولت بيزانس بود . و در سال 711 به تصرف اعراب درآمد . پرتغال در سال 1415 آن را گرفت . و اين نخستين فتح پايدار اروپائيان در آفريقا بود . در سال 1850 به تصرف اسپانيا درآمد .
سبته بندر تجارتى و ماهيگيرى مهمى بشمار ميرود . ( دائرة المعارف فارسى )