( كه بمعنى ويرانى است ) . او ( ابو بكر ) عمر را جانشين خود نمود او فارس را خوار كرد بر روم غالب شد و ممالك هر دو را گشود منافقين ابو لؤلؤة ( ايرانى نهاوندى ) را واداشتند كه او را بكشد و تصور كردند نور اسلام خاموش خواهد شد بعد از او عثمان بر رأس كار قرار گرفت او هم بر فتح و غلبه افزود و ممالك اسلام فراخ گشت و چون او كشته شد على امير المؤمنين كار را با نحو بسيار خوبى گرفت و چون دشمنان اسلام از قلع و قمع اسلام عاجز شدند و نتوانستند با نيرو كارى انجام دهند شروع كردند به وضع حديث و جعل آن و ايجاد شك و تسخير كمخردان كه در دين خود ضعيف بودند و فاسد كردن صحيح احاديث و تفسير و تأويل و طعن در صحت صحيح نخستين كسى كه به اين كار آغاز كرد ابو الخطاب محمد ابن زينب مولاى بنى اسد و ابو شاكر ميمون بن ديصان صاحب كتاب « ميزان در نصرت زندقه » و غير از آن دو آنها بكسانيكه به آنان اعتماد پيدا كردند آموختند كه براى عبادت يك امر باطنى ( غير از ظاهر عبادت ) هست و خداوند براى كسانى كه امام خود را شناختهاند واجب نكرده كه نماز بخوانند يا زكات بدهند و بر آنها چيزى هم حرام نكرده براى آنها ( كه به اين عقيده گرويدند ) نكاح مادر و خواهر را روا داشتند . اينها ( عبادات و صلات و زكات ) قيودى باشد كه فقط براى عوام آمده و از خواص ساقط شده .
آنها ( يعنى بدعت گذاران ) خود را شيعه آل محمد دانستند تا بواسطه تشيع بتوانند كار خود را انجام دهند و عوام را به خود جلب و اهالى بلاد را تسخير كنند . و نيز آنها بزهد و تقوى و عبادت تظاهر كردند كه مردم را فريب دهند و حال آنكه خود مخالف آن بودند . ابو الخطاب و گروهى از ياران او در كوفه كشته شدند . ياران او به او گفته بودند ما از سپاهيان مىترسيم او به آنها گفته بود : اسلحه آنها در شما كارگر نخواهد بود . چون گردن بعضى از آنها را زدند ياران به او گفتند : مگر تو نگفته بودى كه تيغ آنها در شما كارگر نخواهد بود .
گفت : اگر خداوند خواسته باشد چاره چيست .
آن گروه در همه جاى كشور پراكنده شدند . شعبده و نيرنك ( نارنجيات -
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي ) — صفحة 90
مساهمون: ابن الأثير
ص٩٠