لذت و نشاط باشد نمىبينم هر چه مىبينم غبار است و آثار ملال و موجبات و بال افسوس بر عمرى كه در تعب گذشت و دريغ بر چشمى كه بتحرير اين اوراق كور شد .
عدد سيزده بر همه چيز من غلبه كرده بر روح و جسم و عقل اگر باشد و ديده و مغز تصميم گرفتم اين چند روزى كه امكان زندگى تلخ را دارد به ترك قلم بگذرانم ولى بسيارى از مطالعين كتاب كامل ابن الاثير به من اصرار كردند و حتى بعضى از دوستان معاون و منشى و نويسنده آماده نمودند و من قادر بر اتكاء بر كسى نمىباشم و بر حسب اصرار دوستان و علاقهمندان حتى ناشر كتاب كه آقاى حاج على اكبر علمى باشد كه براى طبع آن سرمايه گرانى بذل كرده من ناگزير با نحوست سيزده نبرد مىكنم تا كدام يك غالب شود . اگر توانستم كه در قبال دوستان و علاقهمند و فضلاء كه شرمندهء عنايت آنان مىباشم پيروز و فاتح شوم چه بهتر و گر نه كه عدد نحس سيزده كار خود را كرده و كوچكترين اوهام از مردم كه همين عدد باشد قابل زوال نخواهد بود تا چه رسد بعقايد فاسده و خرافات روانكاه ، در تمام عادات و تقاليد .
اما تاريخ و بالاخص تاريخ كامل كه خود داراى لذت روانپرور و بزرگترين مايه نشاط است . گاهى خود مترجم در اثناء نقل يك داستان چنان تحت تاثير واقع مىشود كه انگار خود در يك واقعه شريك و عامل يا قاصد و مقصود بوده . تشفى حاصل مىكنم . متاثر مىشوم ، لذت مىبرم . شدت عمل ميخواهم . مغز خود را فشار مىدهم محزون يا خرسند مىشوم و تمام خوانندگان كه داراى احساس و عاطفه هستند تحت تاثير واقع مىشوند . از واقعهء كه هزار سال بر آن گذشته و مباشرين آن خاك شدهاند ، باندازهء تحت تأثير واقع مىشوند كه انگار الان رخ داده و خود عامل آن مىباشند .
در هر حال تاريخ عبرت و لذت دارد . با اينكه با نحوست سيزده مواجه شدهايم پس از اين يك باب ديگرى براى تاريخ پر افتخار ايران مفتوح خواهيم كرد كه بايد گفت تقريبا منحصر بتاريخ كامل است زيرا بعد از اين تاريخ طبرى كه
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي ) — صفحة 4
مساهمون: ابن الأثير
ص٤