[ 108 ] اگر به سبب زيادى جمعيت و مزاحمت طواف كنندگان مقدارى از دور زدن ، خلاف متعارف شد ؛ مثلًا رو به كعبه حركت كرد ، يا پشتش به طرف كعبه واقع شد ، يا عقب عقب طواف كرد ، بايد آن مقدار را جبران كند و از سر بگيرد . « 1 » ( م 584 )

[ 109 ] حجر اسماعيل ، فضايى است بين كعبه و ديوارى نيمدايره ، كه از زاويهء شمالى تا زاويهء غربى كعبه امتداد دارد ، و طواف‌كننده بايد به دور آن نيز بگردد ؛ يعنى در حال طواف ، داخل حِجر نرود . ( مناسك ، ص 233 ) [ 110 ] اگر طواف‌كننده ، دور حجر اسماعيل نگردد و از داخل آن طواف كند ، طوافش باطل است ، و بايد دوباره طواف كند . ( م 587 ) [ 111 ] اگر در بعضى از دورها ، داخل حجر طواف كرد ، احتياط واجب آن است كه آن دور را از سر بگيرد « 2 » و احتياط مستحب است طواف را نيز اعاده كند . ( م 590 )