سنه دويست شانزده
بيان فتح هرقله
در آن سال مامون كشور روم را قصد نمود . علت اين بود كه پادشاه روم هزار و ششصد تن از اهالى « طرسوس » و « مصيصة » را كشت . او لشكر كشيد تا بمملكت روم رسيد و آن در ماه جمادى الاولى است كه تا نيمه شعبان در آن بلاد ماند .
گفته شد علت لشكر كشى و كشورگشائى او اين بود كه پادشاه روم براى او نامه نوشت ولى نام خود را بر نام مامون مقدم داشت . او نامه را نخواند و لشكر كشيد . چون بدان ملك رسيد در پيرامون « انطيعو » لشكر زد اهالى محل اطاعت كردند و تن به صلح دادند از آنجا « هرقلة » را قصد كرد باز اهالى آن شهر با صلح تسليم شدند . برادر خود ابو اسحاق معتصم را با سپاه فرستاد او سى قلعه و شهر گشود .
باز يحيى بن اكثم را از محل « طوانه » با لشكر فرستاد او هم گشت و گرفت و ربود و اسير بسيار همراه خود آورد و بازگشت .
مامون پس از آن وقايع راه « كيسوم » را گرفت . به آنجا رسيد و دو روز اقامت گزيد و از آنجا بدمشق رفت .