سؤال :
در باره قاعده درء بفرماييد :
الف ) آيا اين قاعده به باب حدود اختصاص دارد يا شامل أبواب قصاص ، ديات
وتعزيرات نيز مىشود ؟
ب ) معيار در عدم اجراى حد چيست ؟ ( شك در حليت ، تو هم جواز عمل ، صرف
ظن به اباحه - ولو غير معتبر - يا عدم علم به حرمت ؟ )
ج ) محل عروض شبهه در قاعده درء كيست ؟ قاضى ، مرتكب عمل يا هر دو ؟
د ) آيا شبهات موضوعيه ، حكميه ، شبهه عمد وغير عمد ، اكراه ، اجبار ، نسيان
و . . . مشمول اين قاعده مىشود ؟
ه ) در فرض شمول شبهات حكميه ، آيا بين جاهل قاصر ومقصر تفاوتى وجود
دارد ؟
جواب :
( باسمه جلت أسمائه )
الف ) قاعده درأ شامل باب قصاص نيز مىشود ، ولى شامل باب دية وتعزير
نمىشود .
ب ) وميزان در شبهه عدم علم به حرمت است .
ج ) ومحل عروض مرتكب عمل است .
د ) وفرقى نيست بين شبهه موضوعيه وشبهه حكميه .
ه ) ودر شبهه حكميه بين قاصر ومقصر تفاوتى وجود ندارد .
( تاريخ جواب استفتاء : 24 شعبان 1419 )
استفتاءات قوه قضائيه ( فارسي ) — صفحة 95
مساهمون: السيد محمد صادق الروحاني
ص٩٥