زماني گروهى متخصص وعامل به كليات اسلامى وعارف به مسائل وپيش آمدهاى
زمان عهده دار اجتهاد واستنباط حكم مسائل جديد از كليات اسلامى بوده
باشند . ( 1 )
آرى زمان به سرعت پيش مىرود ، قهرا مقتضيات زمان ، مسائل جديدى را در
زندگى انسان پديد مىآورد كه در زمان هاى گذشته موضوع آن ها هنوز محقق نشده
بود ، براي پاسخ به اين نياز بزرگ فقهاى زنده وروشن بيني لازم است كه پا به پاى
زمان پيش روند ، مفاهيم وكليات اسلامى را با زندگى نوين جهانى بشر تطبيق كنند
تا بر حسب پيشرفت علم وآگاهى مردم ، تلقى وبرداشت مذهب را در ذهن وانديشه
تحول ببخشند وفقه را بر حسب نياز زمان وبه ميزاني كه در هر زمان امكان كشف
وفهم بهتر آن حقايق مىرود ، ممكن سازند تا مذهب در چهارچوب شرايط كهنه
وگذشته نماند ومنجمد نشود واز زمانش واپس نيفتد .
در يكى از اخبار اجتهاد وتقليد مىخوانيم :
واما الحوادث الواقعة فارجعوا فيها إلى رواة حديثنا ( أحاديثنا ) فإنهم حجتي
عليكم وانا حجة الله ( 2 )
شخصي به نام إسحاق بن يعقوب نامه اى براي حضرت ولى عصر ( عج )
مىنويسد واز مشكلاتى كه برايش رخ داده ، سؤال مىكند ومحمد بن عثمان
عمرى ( نماينده آن حضرت ) نامه را مىرساند .
پاسخ نامه به خط مبارك صادر مىشود كه در حوادث ورويدادها به راويان
حديث ما رجوع كنيد ، زيرا آنان حجت من بر شمايند ومن حجت خدايم .
هامش
1 - شفا ، آخر الهيات
2 - وسائل ، ج 18 ، ص 101 ; كتاب القضاء ، باب 11 ، حديث 9 ; اين حديث را مرحوم شيخ طوسي در
كتاب الغيبة وطبرسى در الاحتجاج نيز نقل كرده اند .