كن . در همدان از قبيلهء عجل و ربيعه عدهء كافى بود . قيس بن سعد هم با جمعى از عشيرهء خود ( عجل ) نزد حمزة بن مغيره رفت و نامهء حجاج را خواند كه او امير و حاكم همدان شده كه بايد او را بگيرد و باز دارد . او هم گفت : من مطيع و فرمان - بردار هستم . قيس هم او را بزندان سپرد و خود امير و حاكم همدان شد . حجاج از ناحيهء همدان آسوده و مستعد نبرد مطرف گرديد و قبل از آن از حمزه مىترسيد مبادا برادر خود را يارى كند . زيرا حمزه كه در همدان بود مال و سلاح براى برادرش مىفرستاد و ممكن بود با لشكر هم او را يارى كند چون او را بزندان سپرد از آن جهت آسوده و فارغ البال گرديد . چون عدى بن زياد اياد و براء بن قبيصه بهم رسيدند و متحد گرديدند مطرف را قصد كردند .
مطرف هم گرداگرد لشكر خود خندق كند . چون نزديك شدند طرفين صف كشيدند . نبردى سخت واقع شد و اتباع مطرف گريختند و خود مطرف هم كشته شد و بسيارى از ياران او هم به خاك و خون افتادند . عميرة بن هبيرهء فزارى او را كشت و سرش را بريد و حمل كرد و برد . آن كار موجب تقرب و تقدم او نزد بنى اميه گرديد .
ابن هبيرهء مذكور در آن روز سخت نبرد كرد و خوب امتحان داد . يزيد بن ابى زياد مولى ( غلام ) مغيره كه پرچمدار مطرف بود در آن روز كشته شد . و نيز از ياران او ، عبد الرحمن بن عبد اللّه بن عفيف ، در آن واقعه كشته شد . او پرهيزگار و پارسا بود .
عدى بن زياد عدهاى از دليران را كه امتحان خوب داده بودند نزد حجاج فرستاد . حجاج هم نسبت به آنها احسان و نيكى كرد . عدى بن زياد بكير بن هارون و سويد بن سرحان و كسان ديگر را هم امان داد . و نيز براى حجاج بن حارثه درخواست امان كرد او در امان بود تا عدى از امارت معزول شد . حجاج بعد از آن نامه نوشت كه او را دستگير كنند و بفرستند اگر تا آن زمان زنده مانده باشد ، او آگاه شد و پنهان گرديد و بعد در زمان امارت خالد بن عتاب ظاهر و آسوده گرديد . حجاج مىگفت : مطرف فرزند مغيرة ابن شعبه نيست او پسر مصقلة بن سبرهء شيبانى است . چنين بود كه مصقله و مغيره هر دو ادعا مىكردند كه او فرزند يكى از آن دو است ولى مغيره غلبه كرد و مصقله را حد زنا زدند .
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي ) — صفحة 39
مساهمون: ابن الأثير
ص٣٩