بپرهيزند و احتياط را به كار برند ، مبادا او شهر بصره را بگيرد . بعدى خبر فرار يزيد را داد و امر كرد كه هر كه از خاندان مهلب در بصره اقامت دارد بگيرد و بند كند .
او هم افراد خانوادهء مهلب را كه مفضل و حبيب و مروان فرزند مهلب ميان آنها بودند بازداشت نمود .
يزيد هم به محل قطقطانه رسيد . عبد الحميد هم عدهاى بفرماندهى هشام بن مساحق عامرى از عامر بن لؤى براى جلوگيرى يزيد فرستاد . آن عده رفت تا به محل عذيب رسيد كه در آنجا رحل افكندند . يزيد هم به آنها نزديك شد كه از آن محل بگذرد آنها هم بجلوگيرى اقدام نكردند . او گذشت و به شهر بصره رسيد . عدى بن ارطاة هم اتباع خود را جمع و گرداگرد شهر بصره خندق حفر كرد . مغيرة بن عبد اللّه بن ابى عقيل ثقفى را بفرماندهى خيل بصره بمقابلهء يزيد فرستاد . يزيد با اتباع خود رسيد . محمد بن مهلب برادر او با عدهء خود به او پيوست . خانواده و قوم و غلامان و پيوستگان گرد او تجمع نمودند . عدى ( حاكم بصره ) بر هر قسمتى از پنج قسمت سپاهيان بصره فرماندهى منصوب و معين نمود . مغيرة بن - زياد بن عمرو عتكى را بفرماندهى ازديان و محرز بن حمران سعدى را برياست تميم ( قبيله ) و مفرج بن شيبان بن مالك بن مستمع را بفرماندهى بكر و مالك بن منذر بن جارود را برياست عبد القيس و عبد الاعلى بن عبد اللّه بن عامر را بفرماندهى اهل عاليه از قريش و كنانه و ازد و بجيله و خثعم و قيس عيلان تماما و مزينه و باز اهل عاليه و اهل كوفه كه آنها را اهل كوى مدينه مىخواندند انتخاب و معين كرد . يزيد رسيد بر هر قبيله و هر خيلى كه مىگذشت ( جنگ نكرده ) راه او را باز مىكردند و كنار مىرفتند . يزيد بخانهء خود ( در بصره ) رسيد و در آنجا قرار گرفت مردم هم بديدن و ملاقات او شتاب كردند . او هم بعدى پيغام داد كه برادرانم را آزاد كن و نزد من بفرست من هم با تو صلح مىكنم و بصره را به اختيار تو مىگذارم و خود مىدانم و يزيد كه انتقام خود را از او بگيرم . عدى شرط و پيشنهاد او را نپذيرفت . حميد بن عبد الملك - ابن مهلب نزد يزيد بن عبد الملك رفت . يزيد هم خالد قسرى و عمر بن يزيد حكمى را با فرمان امان نزد يزيد بن مهلب فرستاد . يزيد بن مهلب بهر كه نزد او مىرفت
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي ) — صفحة 274
مساهمون: ابن الأثير
ص٢٧٤