مجموع سه درهم گرفتند كه چهارده قيراط بود و همان ثلث را ميزان و مقياس قرار دادند . بنابر اين وزن درهم عربى ( اسلامى ) چهارده قيراط است و هر ده درهم هفت مثقال بود . گفته شده : مصعب بن زبير در زمان برادرش عبد اللّه بن زبير مقدار كمى درهم ضرب كرده كه بود در زمان عبد الملك خرد و تباه گرديد ولى روايت نخستين اصح است كه فقط در زمان عبد الملك درهم و دينار ضرب شده بود ( مقريزى مورخ شهير گويد : در زمان عمر سكهء خسروانى ضرب شده بود كه يك طرف صورت كسرى و يك طرف جملهيى عربى بوده است ، همچنين در زمان عثمان ، پس عبد الملك مبتكر نبود ) .
بيان بعضى حوادث
در آن سال يحيى بن حكم بر عبد الملك وارد شد و در همان سال عبد الملك حكومت مدينه را بابان بن عثمان واگذار كرد . در آن سال مروان بن محمد بن مروان متولد شد ( آخرين خليفهء اموى ) ابان بن عثمان كه امير مدينه بود امير الحاج شد . حجاج هم امير عراق و امية بن عبد الله بن خالد امير خراسان و شريح قاضى كوفه و زرارة بن اوفى قاضى بصره بودند .
محمد بن مروان هم از ناحيه ملطيه روم را غزا و غارت نمود . در آن سال حبة بن جوين عرنى كه يار على بود وفات يافت . « حبه » با حاء بى نقطه و باء يك نقطه منسوب بعرند با عين بى نقطه مضموم و راء بىنقطه و نون است .
[ سال 77 ]
بيان جنگ شبيب با عتاب بن ورقاء و زهرة بن حويه و كشتن هر دو سردار
در همان سال شبيب ( خارجى ) عتاب بن ورقاء رياحى و زهرة بن حويه ( از سرداران بزرگ فاتح اسلامى ) را كشت . علت اين است كه چون شبيب لشكرى را كه حجاج تجهيز و روانه كرده بود كه بسردارى و فرماندهى عبد الرحمن بن محمد بن