بيان جنگ مهلب با خوارج
چون خوارج به شهر بصره نزديك شدند مردم نزد احنف بن قيس رفته از او درخواست كردند كه فرماندهى آنها را بر عهده بگيرد و بجنگ خوارج بپردازد و او گفت : مهلب بن ابى صفره در خور فرماندهى و لشكر كشى مىباشد زيرا او شجاع و خردمند و با تدبير و بفنون جنگ هم آشناست . او ( مهلب ) از نزد ابن زبير برگشته كه او را بايالت و امارت خراسان منصوب كرده بود . احنف گفت : هيچ كس لايق فرماندهى نمىباشد جز مهلب . اشراف و اعيان اهل بصره نزد او رفته و از او قبول فرماندهى را درخواست نمودند و او امتناع كرد . حارث بن ابى ربيعه با او مذاكره و تكليف كرد و او امارت خراسان را پيش كشيد و عذر آورد . حارث و بزرگان اهل بصره يك نامه از طرف ابن زبير جعل كرده به او دادند چون نامه را خواند ( و باور كرد ) گفت : به خدا قسم من قبول نمىكنم مگر اينكه مرا امير كشورى كنيد كه بفتح آن موفق شوم و مخارج لشكر كشى مرا از بيت المال تأمين كنيد كه اتباع خود را بدان تقويت و نگهدارى كنم . آنها قبول و اجابت كردند و عهد نامه نوشتند و نزد ابن زبير فرستادند كه او امضاء كرد و فرستاد . مهلب از ميان اهل بصره اشخاصى را برگزيد كه بشجاعت و ثبات و لياقت آنها اعتماد داشت و عده دوازده هزار تن از دليران شهر بصره