بيان فتح تكريت و موصل
در همان سال و در ماه جمادى شهر تكريت گشوده شد . علت آن اين بود كه انطاق ( رومى ) از موصل بتكريت رفت و در آن شهر لشكر زد . گرداگرد سپاه خود هم خندق كند تا بتواند شهر را از هجوم اعراب حمايت كند سپاه او هم از روميان و قبايل عرب اياد و تغلب و نمر و شهارجه ( جمع شهرجى ) تشكيل شده بود سعد چون استعداد و تجهيز و بسيج او را شنيد بعمر نوشت و كسب دستور نمود عمر هم نوشت و فرمان داد كه لشكرى بفرماندهى عبد اللّه بن معتم سوق دهيد كه فرمانده مقدمه و طليعه آن ربعى بن افكل باشد و فرمانده ميمنه حارث بن حسان و قائد ميسره فرات بن حيان عجلى و فرمانده عقب داران هانى بن قيس و سالار خيل عرفجه بن هرثمه باشند . عبد اللّه ( فرمانده كل ) با سپاه تكريت را قصد كرد و در پيرامون آن لشكر زد . سپس شهر و پادگان را محاصره كرد و مدت محاصره چهل روز كشيد كه در آن مدت بيست و چهار بار طرفين بجنگ پرداختند . نيروى آنها كمتر از قوه مدافعين جلولا بود و بايد كار آنها زودتر ساخته شود . عبد اللّه در آن وقت باعراب تابع انطاق پيغام داد كه آنها از نصرت او دست بردارند و به يارى عرب در ميدان نبرد پاى گذارند كه آنها در خفا همواره اخبار كار و رفتار دشمن را بمسلمين مىرسانيدند چون روميان برترى و تسلط مسلمين را دانستند ناگزير از اطاعت و متابعت بزرگان و فرماندهان خود سرپيچيده هر چه داشتند برداشتند و در