خرما ) و پرهيزگاران دويست ( درهم ) معين كرد . ( اهل هجر بعد بمجاهدين ملحق شدند ) براى چهار تن كه در جنگ بدر حاضر نبودند امتياز بدر را مقرر نمود ( سه هزار ) و آن چهار تن حسن و حسين و ابو ذر و سلمان ( فارسى بودند ) . براى عباس ( عم پيغمبر كه بر همه مقدم بود ) بيست و پنج هزار مقرر داشت گفته شده دوازده هزار ، بزوجات پيغمبر هم هر يكى ده هزار داد باستثناء كنيزان . زنان پيغمبر اعتراض كرده گفتند :
پيغمبر ما بين ما و كنيزان ( مورد تمتع ) تفاوت نمىگذاشت بايد به آنها هم همين مقدار را بپردازى او هم بعايشه كه مشمول محبت پيغمبر بود . دو هزار اضافه داد ولى او نپذيرفت و قائل بمساوات بدون استثناء شده بود . زنان مجاهدين بدر را هم بهر يكى پانصد و زنان ديگر بعد از بدر تا حديبيه چهار صد و زنان بازمانده مسلمين تا جنگهاى مرز ايران سيصد و زنان ( بيوه ) قادسيه دويست درهم مقرر نمود . بعد از آن تمام زنان مجاهدين را يكسان كرد و به اطفال بازمانده و يتيم مجاهدين ( صد داد . شصت مسكين هم گرد آورد و نان داد تا اندازه استحقاق و مصرف نان خوراكى سايرين را بداند . آنگاه بمقياس همان نان مصرف شده يك روز را براى قوت ماهيانه آنها نان معين نمود ( هر يكى ماهيانه مقدار خوراك را دريافت ميكردند كه هم شخص فقير و هم افراد خانواده او را قوت ماهانه مىداد . عمر پيش از وفات خود گفته بود : من ميخواستم عطا را چهار هزار مقرر كنم كه هر مردى ( از سپاهيان ) هزار درهم بمخارج خانواده خود اختصاص دهد و هزار ديگر را براى توشه خود و هزار هم براى مركب و سلاح و هزار ديگر را بتدريج براى ضرورت به مصرف برساند او قبل از انجام اين كار درگذشت . يكى قبل از مرگ به او گفت اى امير المؤمنين بهتر اين است كه در بيت المال ( خزانه ) مالى براى تدارك وقايع غير مترقبه ذخيره كنى . در جواب او گفت : اين سخن را شيطان بر زبان تو رانده خدا مرا از شر گفته تو مصون بدارد . همين انديشه بعد از من موجب بروز فتنه
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي ) — صفحة 312
مساهمون: ابن الأثير
ص٣١٢