بيان عدد غزوهها و حملههاى پيغمبر
آخرين غزوه ( غزا - جنگ - حمله ) كه پيغمبر شخصا عامل و مباشر و شاهد آن بود جنگ تبوك بود . تمام جنگها و غزوههائى كه ( حضرت او ) شخصا شاهد و ناظر آنها بود نوزده حمله بود . واقدى گويد ، اهل عراق اين را روايت مىكنند از زيد بن ارقم و آن خطاست ( اشتباه است ) زيرا زيد در جنگ موتة با عبد اللّه بن رواحه بر شتر او رديف بود و با پيغمبر جز در سه يا چهار جنگ نبوده ( بنابر اين روايت از او صحيح نيست ) گفته شده پيغمبر بيست و شش جنگ ( غزا ) نموده آنهايى كه اين روايت را كردهند جنگ خيبر و وادى القرى را يكى دانستهاند زيرا از جنگ خيبر به منزل ( مدينه ) برنگشته بود كه يكسره بوادى القرى رفت . هر كه اين تفاوت را بداند جنگهاى پيغمبر را بيست و هفت مىشمارد . به اين معنى جنگ خيبر ديگر و جنگ وادى القرى ديگر بوده نه هر دو يك جنگ نخستين غزا در ودَّان كه ابواء ( محل ) باشد بوده بعد از آن بواط كه در ناحيه رضوى ( كوه ) بوده . بعد عشيره سپس بدر اول كه در پى كرز بن جابر رفته بودند و بعد بدر دوم كه قريش در آن كشته شدند . بعد غزاى بنى سليم . سپس غزاى سويق و بعد غطفان كه جنگ ذى امر باشد . بعد بحران در حجاز سپس جنگ احد و بعد جنگ حمراء الاسد سپس بنى النضير و بعد ذات الرقاع سپس بدر براى بار سيم . بعد غزاى دومة - الجندل سپس جنگ خندق بعد بنى قريظه و همچنين لحيان بن هذيل و ذى قرد و بنى