نامه ( عهد نامه ) بده كه به خط تو و با دست راست تو باشد . گفت : ( على ) عمر مرد خردمند بود و كارها را از روى عقل و تدبير انجام مىداد من خلاف رفتار او را نمىپسندم . عثمان هم از ماليات آنها دويست جامه كاسته بود . فرماندار نجرانيه كوفهء ( اهالى نجران تبعيد شده بكوفه ) از تمام نجرانيهاى مقيم شام و ديار ديگر ماليات را مىگرفت چون معاويه و فرزندش يزيد بر رأس كار قرار گرفتند . نجرانيها پراكندگى و كم شدن عده خود را بسبب مرگ و دربدرى به آنها ( معاويه و يزيد ) شكايت كردند كه در كاستن عده جمعى هم مسلمان شده بودند آنگاه نامهء عثمان را به آنها نشان دادند آن دو ( معاويه و يزيد ) دويست جامه از آنها كم كردند كه با دويست جامه كم كرده عثمان چهارصد جامه ( حله ) كم شد . چون حجاج امير عراق شد و عبد الرحمن بن محمد بن اشعث بر او خروج و عصيان نمود . او دهقانان را بهمراهى و همكارى او متهم كرد . ماليات آنها را بهزار و سيصد جامه رسانيد . باز جامه و زر و زيور گرفت . چون خلافت بعمر بن عبد العزيز رسيد آنها نزد او رفته از كاستن عده و فزونى بار سنگين و ويرانى مسكن و فشار عرب و غارت ممتد آنها و ظلم حجاج شكايت و تظلم نمودند . دستور داد كه عده آنها را بشمارند . احصائيه به عمل آمد ديدند كه ده يك از عدهء نفوس آنها مانده گفت : من آن صلح و عهدنامه ( پيغمبر و مقررات بعد ) را يك نحو جزيه مىدانم . جزيه هم بمرده تعلق نمىگيرد همچنين كسى كه از آنها مسلمان شده نبايد جزيه بدهد يا عوض او جزيه داده شود . بنابر اين اضافه تحميلات بايد حذف شود آنگاه مقرر كرد كه ماليات آنها فقط به دويست جامه تنزل كند . چون امارت بيوسف بن عمر ثقفى رسيد آنها را از روى تعصب براى حجاج ثقفى ( خويش خود ) به حال زمان او ( و تحميل ظلم او ) برگردانيد . هزار و سيصد جامه ) چون خلافت بسفاح عباسى نخستين خليفه بنى العباس رسيد هنگامى كه از كوفه رهسپار شده بود آنها طريق او را با نثار گل و ريحان پوشانيدند . او بسيار خرسند شد و كار آنها را ستود . آنها هم به او نزديك شده ، خويشان مادرش را كه بنى حارث بن
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي ) — صفحة 361
مساهمون: ابن الأثير
ص٣٦١