گرفتند و كوشيدند كه آنها را از دين خود باز گردانند . مسلمين هم دچار وضع بسيار دشوار شده بودند كه آن وضع را فتنه واپسين گويند . زيرا فتنه نخستين قبل از مهاجرت حبشه شده بود و اين فتنه آخرين محسوب ميشد . شروط بيعت اخير عقبه غير از شرايط بيعت نخستين بود زيرا بيعت اولى مبنى بر دفاع از خانواده و زن بود و بيعت اخير مبنى بر جنگ با سرخ و سياه بود ( مقصود هر سياه و سفيد يا هر قوم و هر نژاد ) . پس از آن پيغمبر بياران خود فرمان مهاجرت بمدينه داد . نخستين مهاجرى كه وارد مدينه گرديد ابو سلمه بن عبد الاسد بود . مهاجرت او يك سال قبل از بيعت بوده بعد از او عامر بن ربيعه هم پيمان بنى عدى با زن خود ليلى دختر ابن حتمه سپس عبد اللّه بن جحش با برادر خود ابو احمد و تمام خانواده آنها مهاجرت نمودند و در خانه آنها ( در مكه ) بسته شد ياران هم يكى پس از ديگرى بدنبال آنها رفتند سپس عمر بن الخطاب و عياش بن ابى ربيعه رفتند و بر بنى عمر بن عوف وارد شدند .
ابو جهل بن هشام نزد عياش بن ابى ربيعه رفتى كه برادر امى او بود گفت : مادرم در غياب و مفارقت تو تصميم گرفته كه زير سايه ننشيند و سر خود را شانه نكند تا تو برگردى او متأثر شد و برگشت باز هم اصحاب پيغمبر يكى پس از ديگرى بمدينه مهاجرت نمودند تا پيغمبر اكرم خود مهاجرت فرمود .
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي ) — صفحة 115
مساهمون: ابن الأثير
ص١١٥