نحو * ( « لَقَدْ تَقَطَّعَ بَيْنَكُمْ وَضَلَّ عَنْكُمْ ما كُنْتُمْ تَزْعُمُونَ » ) * انعام : 94 بنا بر قرائت عدّه ايكه « بَيْنُكُمْ » را مضموم خوانده و فاعل * ( « تَقَطَّعَ » ) * گرفتهاند يعنى وصل و جمع شما پاره شد و آنچه گمان ميكرديد گم گرديد .
و بنا بر قرائت ديگران كه * ( « بَيْنَكُمْ » ) * را مفتوح خوانده و ظرف گرفتهاند معنى آنست كه رابطهء ميان شما قطع گرديد .
نا گفته نماند « بين » آنجا به كار ميرود كه داراى مسافت باشد مثل * ( « وَالسَّحابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّماءِ وَالأَرْضِ » ) * بقره : 164 و يا داراى عدد باشد مثل * ( « وَتَتَّقُوا وَتُصْلِحُوا بَيْنَ النَّاسِ » ) * بقره : 224 و مثل * ( « وَأَنْ تَجْمَعُوا بَيْنَ الأُخْتَيْنِ » ) * نساء : 23 و به آنچه مقتضى معناى وحدت است در صورتى اضافه مىشود كه مكرر باشد مثل * ( « فَافْرُقْ بَيْنَنا وَبَيْنَ الْقَوْمِ الْفاسِقِينَ » ) * مائده : 25 * ( « رَبَّنَا افْتَحْ بَيْنَنا وَبَيْنَ قَوْمِنا بِالْحَقِّ » ) * اعراف :
89 .
« بين يديه - بين ايدينا » معناى تحت اللفظ اين تركيب ، ميان دو دستش ، ميان دستهاى ما ، است ولى از اين تركيب نزديكى اراده مىشود ، راغب گويد : « هذا الشّىء بين يديك » يعنى اين به تو نزديك است . طبرسى در تفسير آية الكرسى گفته : « بين يديه » يعنى پيش اوست .
ديگران * ( « ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَما خَلْفَهُمْ » ) * را آنچه در پيش رو و آنچه در پشت سر است ، گفتهاند .
در هر حال ، مراد از تركيب « بين يديه » آنست كه در پيش باشد خواه نزديك باشد و خواه دور و گذشته . * ( « وَإِذا قِيلَ لَهُمُ اتَّقُوا ما بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَما خَلْفَكُمْ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ » ) * يس : 45 احتمال دارد كه مراد از « ما » در دو مورد عمل بد باشد يعنى چون به آنها گفته شود بترسيد از كاريكه پيش روى شماست و اكنون مرتكب ميشويد و از عمليكه بعدا مرتكب خواهيد شد شايد مورد رحم قرار گيريد . يعنى اكنون از كار بد دست بكشيد و در آينده هم نكنيد . ولى در جوامع الجامع از
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 256
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢٥٦