همين كه شاپور روى كار آمد ايوانى در مدائن شرقى ساخت كه دربار و دار الملك او شد و آن ايوان تا امروز - كه سال ششصد و بيست و پنج هجرى قمرى است - پايدار مىباشد . [ ( 1 ) ]
هامش
[ ( 1 ) ] - ايوان كسرى مشهورترين بنايى است كه پادشاهان ساسانى ساختهاند . قصرى است كه ايرانيان آن را طاق كسرى يا ايوان كسرى گويند .
هنوز ويرانههاى آن در محلهء « اسپانبر » در مدائن موجب حيرت سياحان است . ساختمان اين بنا را به خسرو اول نسبت مىدهند .
مجموع خرابههاى اين كاخ و متعلقات آن مساحتى به عرض و به طول 400 * 300 متر را پوشانيده است .
در اين مساحت آثار چند بنا ديده مىشود .
علاوه بر طاق كسرى عمارتى است به فاصله صد متر در مشرق طاق ، و تلى كه معروف به « حريم كسرى » است .
طاق كسرى ، تنها قسمتى است از محل عمارت كه اثر قابل توجهى از آن باقى است .
تا سال 1888 ميلادى ، نما و تالار بزرگ مركزى بر پا بود ، اما در آن سال جناح شمالى خراب شد و اكنون جناح جنوبى نيز در شرف انهدام است . در وسط اين جلو خان دهانهء طاق بزرگ بيضى شكل نمايان است كه عمق آن تا آخر بنا پيش رفته است . طاق كسرى مقر معمولى شاهنشاه بود .
( فرهنگ فارسى دكتر معين ) ايوان كسرى را به مدائن شاپور ذو الاكتاف بنا كرد و از بعد او چند پادشاه عمارت همى كردند تا بر دست انوشيروان عادل تمام شد . ( نوروزنامه ) ( از لغتنامهء دهخدا ) .