احوال الصحابه كه در ترجمه احوال صحابه است . اين كتاب مشتمل بر هفت هزار و پانصد زندگينامه يا شرح حال است . عز الدين محتويات كتابهاى ابن منده و ابو نعيم و ابن عبد البر را در آن جمع كرده و اشتباهات آنان را استدراك نموده و خود مطالبى بر مطالب آنها افزوده است . اين كتاب بسالهاى 1280 تا 1286 در پنج مجلد در مصر به چاپ رسيده ، در تهران هم از روى آن چاپ افست شده است .
تاريخ الكامل ، چنان كه گفتيم ، شامل وقايعى است از آغاز خلقت ، طبق عقائد مورخان قديم اسلامى ، يعنى از آفرينش حضرت آدم و داستان ابليس و آدم و رانده شدن آدم و حوا از بهشت و احوالات فرزندان آدم و همه پيامبران و ظهور زرتشت و تولد حضرت مسيح تا بعثت حضرت رسول اكرم صلى اللّه عليه و آله و سلم .
از تاريخ قديم ايران نيز پادشاهان كيانى و اشكانى و ساسانى را تا انقراض سلسله ساسانيان و ظهور اسلام شرح داده ، از آن پس وقايع تاريخ بعد از اسلام را سال بسال نقل كرده است .
در ترجمهء كتاب ، تا آنجا كه امكان داشته ، نهايت دقت را به كار بردهام . با اين وصف هرگز ادعا نمىكنم كه اين ترجمه خالى از لغزش است و اميدوارم سروران گرامى چنانچه لغزشهائى مىيابند تذكر دهند تا در ترجمه باقى كتاب ، همچنين در چاپ مجدد اين جلد منظور گردد . در شرح احوال برادران ابن اثير از كتابهاى لغتنامهء دهخدا و دائرة المعارف فارسى استفاده شده است .
ابو القاسم حالت 28 / 11 / 52
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي ) — صفحة مقدمه 4
مساهمون: ابن الأثير
صمقدمه ٤