قسمت از مطالب مجلد اول تاريخ را ترجمه فرمودهاند كه مربوط به ايران و شاهان پيش از اسلام ايران است . و اين ترجمه كه مانند همه آثار ايشان شيوا و برجسته و خواندنى است بوسيلهء دانشگاه تهران تحت عنوان « اخبار ايران - از الكامل ابن اثير » در سال 1349 خورشيدى به شمارهء 1273 چاپ شده است .
معذلك ، از آن جا كه همه مجلدات اين تاريخ بزرگ ، از آغاز تا پايان به طور كامل ترجمه شده ، لازم بود يا لازم « مىنمود » كه اين مجلد نيز به طور كامل ترجمه شود تا دورهء فارسى تاريخ « كامل » ناقص نماند .
از اين رو من به ترجمهء تمام مطالب اين مجلد نيز اقدام كردم .
پيشگفتارى هم مؤسسات ناشر اين تاريخ - كه در بيروت چاپ شده - راجع به طرز تصحيح و تنقيح متن و آرايش و پيرايش چاپ آن نوشته و به آغاز كتاب افزودهاند . پس از آن شرحى تحت عنوان « عز الدين ابن اثير » درباره زندگى او و كتاب او - الكامل فى التاريخ - نگاشتهاند . من اين دو مقاله را نيز ترجمه كردم كه پس از اين پيشگفتار آنها را نيز خواهيد خواند و تصديق خواهيد كرد كه ترجمه آنها نيز خالى از فايده نيست . و خواننده را با زندگانى و ذوق و قريحهء ابن اثير و طرز جمع آورى مطالب اين تاريخ آشنا مىسازد .
متن عربى تاريخ « كامل » ابن اثير سيزده مجلد قطور است كه آخرين مجلد آن به اعلام تخصيص يافته است . هر مجلد از اين تاريخ در حدود هفتصد صفحه دارد و هر صفحه آن كه به فارسى برگردد تقريبا شامل سه صفحه از صفحاتى مىشود كه در اين كتاب ملاحظه مىفرمائيد .
از اين جا مىتوان پى برد كه تاريخ ابن اثير تا چه اندازه بزرگ و مفصل است و چرا ترجمه يازده مجلد آن در فارسى بيست
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي ) — صفحة 9
مساهمون: ابن الأثير
ص٩