مىگويم من در كتاب خود مطالبى جمع كردهام كه در هيچ كتاب ديگرى يك جا جمع نشده است .
هر كس كه درين كتاب دقت كند ، به راستى سخن من پى خواهد برد .
كار خود را از روى تاريخ كبير آغاز كردم كه امام ابو جعفر طبرى نگاشته و نزد عموم يك كتاب اساسى شمرده مىشود و همه ، هنگامى كه در مسألهاى اختلاف پيدا مىكنند ، براى روشن شدن موضوع بدان رجوع مىنمايند .
بنابر اين تمام مطالبى را كه در آن بود گرفتم و هيچيك را فروگذارى نكردم . چيزى كه هست طبرى بيشتر رويدادها را با چند روايت شرح داده و هر روايتى نيز مانند روايت پيشين يا كمتر از آن است . چه بسا كه كمى بر آن افزوده يا از آن كاسته است .
از اين رو ، من تمامترين و جامعترين روايتها را برگزيدم و نقل كردم و مطالب ديگرى كه در آنها نبود بر آنها افزودم و هر مطلبى را نيز در جاى خود قرار دادم .
بدين ترتيب ، چنان كه مىبينى ، آنچه در حادثهاى روى داده ، با وجود گوناگونى روشهاى نگارش و روايات ، همه در اين كتاب به يك شيوه نوشته شده است .
همين كه از تاريخ طبرى فراغت يافتم ، تاريخهاى مشهور ديگر را گرفتم و خواندم و از آنها مطالبى را نقل كردم كه در آنچه از تاريخ طبرى آورده بودم وجود نداشت .
هر مطلبى را نيز در جاى ويژهء خود گذاشتم .
تنها دربارهء آنچه ميان ياران پيامبر خدا ، صلى اللّه عليه و سلم گذشته بود چيزى به رويدادهائى كه ابو جعفر طبرى نقل كرده ، نيفزودم جز آنچه مطلبى را روشنتر مىساخت يا نام كسى بود ، يا
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي ) — صفحة 134
مساهمون: ابن الأثير
ص١٣٤