أوصاف الأشراف — صفحة مقدمة المحقق 9

كمال موقوف به يك نگاه او است . ( 1 ) او در جمادى الاولى سال 597 در طوس ( از استان خراسان ) به دنيا آمد ، نام پدرش محمد بن الحسن طوسى بود . نامش محمد ( 2 ) ، كنيه اش أبو جعفر ، و ملقب به نصير الدين بود . در عقليات شاگرد فريد الدين داماد ( 3 ) و در شرعيات شاگرد پدر بزرگوار خود ( 4 ) ، و در رياضيات شاگرد كمال الدين يونس موصلى بود ، و در كليه علوم زمان به درجات عالى نائل آمد . او مدتى بخاطر آنكه مورد خشم و غضب ناصر الدين عبد الرحيم بن أبي منصور ، حاكم قهستان كه از امراى اسماعيليه بود قرار گرفته و در قلاع اسماعيليه محبوس بود ، و در آن ايام بود كه بيشتر تحريرات رياضى او و شرح اشارات و اساس الاقتباس نوشته شد ، و بالاخره در حدود سال 654 با پيروزى هلاكوخان بر اسماعيليان و فتح قلاع اسماعيليه ، خواجه نجات پيدا كرد ( 5 ) ، اما گرفتار دربار هلاكوخان مغول شد ولى از آن فرصت به خوبى استفاده كرد ، آنان را نصيحت و هدايت مىفرمود و شر آنان را از شيعه بازداشت ، و خود به ترويج دين شيعه و شرح كتب فلسفى و رياضى پرداخت ، آنگاه رصدخانه در مراغه مرتب ساخت ( 6 ) . و در همان محل كتابخانه‌اى كه مشتمل بر چهار صد نسخه كتاب بود فراهم كرد ( 7 ) . او در آخرين سفرى كه در سال 672 با جمعى از شاگردانش به بغداد رفت بيمار شد و در همانجا درگذشت ، و طبق وصيت خودش