أوصاف الأشراف — صفحة 37

فصل پنجم ( در محاسبت و مراقبت ) قال اللَّه تعالى : و ان تبدوا ما في انفسكم او تخفوه يحاسبكم به اللَّه 2 : 284 ( 1 ) . محاسبت با كسى حساب و مراقبت نگاهداشتن بود . و مراد از محاسبت آن است كه طاعات و معاصى را با خود حساب كند تا كدام بيشتر است ، اگر طاعت بيشتر باشد باز بيند كه در فضل طاعات بر معاصى با نعمتهائى كه حقتعالى در حق او كرامت كرده است چه نسبت دارد ، اوّل وجود او و چندين حكمتها در آفرينش اعضاى او كه علماى تشريح چندين كتب در شرح آن ( 2 ) قدر كه فهم ايشان به آن رسيده است ساخته‌اند با آنكه از آنچه هست از دريائى قطره‌اى فهم نكرده‌اند ، و چندين فوائد كه در قوتهاى نباتى و حيوانى در او موجود است پيدا كرده است ، و چندين دقايق صنع در نفس او كه مدرك علوم و معقولات است بذات خود و مدرك محسوسات و مدبّر قوى و اعضا به آلات ايجاد كرده است و روزى او كه از ابتداى خلقت تقدير كرده است و اسباب پرورش او از علويّات و سفليات ساخته .