قال اللَّه تعالى : كلّ شيء هالك الا وجهه 28 : 88 ( 1 ) در وحدت ، سالك و سلوك ، و سير و مقصد ، و طلب و طالب و مطلوب نباشد ، كلّ شيء هالك الا وجهه ، و اثبات اين سخن و بيان هم نباشد و نفى اين سخن و بيان هم نباشد ، و اثبات و نفى متقابلانند و دوئى مبدء كثرت است آنجا نفى و اثبات نباشد ، و نفى نفى و اثبات اثبات هم نباشد ، و نفى اثبات و اثبات نفى هم نباشد . و اين را « فنا » خوانند ، كه معاد خلق با فنا باشد همچنانكه مبدء ايشان از عدم بود : « كما بدءكم تعودون » 7 : 29 ( 2 ) و معنى فنا را حدّى با كثرت است : « كل من عليها فان و يبقى وجه ربّك ذو الجلال و الاكرام » 55 : 26 - 27 ( 3 ) ، فنا به اين معنى هم نباشد ، هر چه در نطق آيد و هر چه در وهم آيد و هر چه عقل بدان رسد جمله منتفى گردد . « اليه يرجع الامر كلَّه »
هامش
( 1 ) قصص - 88 . .
( 2 ) - اعراف - 29 . .
( 3 ) - الرّحمن - 27 . .