و گاهى بوسيله هر دو .
دو روايت ديگر به همين مضمون تكرار مىشود .
بصائر : حارث بن مغيره نضرى گفت : به حضرت صادق عليه السّلام عرضكردم علم عالم شما چگونه است بدلش القا مىشود يا بگوشش مىخورد فرمود : وحى است مانند وحى بمادر موسى .
اختصاص و بصائر : عبد اللَّه بن نجاشى از حضرت صادق عليه السّلام نقل كرد كه فرمود : در ميان ما كسى است كه به گوش ميشنود و بر دلش الهام ميگردد و ملائكه با او رو ميشوند عرضكردم در سابق يا هم اكنون فرمود : اكنون براى مرتبه دوم گفتم : در سابق يا حالا ؟ فرمود : به خدا قسم پسر نجاشى همين امروز سه مرتبه تكرار كرد .
با مختصر اختلافى همين روايت تكرار مىشود .
بصائر : حمزة بن بزيع گفت : على سائى نقل كرد كه از حضرت صادق عليه السّلام پرسيدم علم شما چه اندازه است ؟ فرمود : علم ما بسه طريق محدود مىشود ماضى و غابر و حادث اما ماضى و گذشته آن چيزى است كه تفسير شده و باقى آنها است كه ثبت شده و اما پديده و حادث بدلها الهام مىشود و به گوش مىخورد كه بهترين علم ما است اما پيامبرى بعد از پيامبر ما نيست .
بصائر : محمّد بن فضيل گفت : به حضرت ابو الحسن گفتم : روايت بما رسيده از حضرت صادق عليه السّلام كه فرموده است علم ما غابر و مزبور است و بقلب القا مىشود و در گوش ميشنويم اما غابر عبارت است از علوم گذشته ما اما مزبور چيزهائى است كه براى ما مىآيد اما القاء بقلب همان الهام است و به گوش رسيدن توسط ملك است .
زراره مثل همين مطلب را از حضرت صادق عليه السّلام نقل مىكند گفتم : آقا از كجا ميفهمد او فرشته است و بيم آن ندارد كه شيطان باشد چون شخصى را نمىبيند فرمود : به او اطمينان بخشيده مىشود و ميفهمد كه فرشته است اگر از
بحار الأنوار (ج23 تا 27) (بخش امامت) ( فارسى) — صفحة 46
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٤٦