سپس به گروهى كه وارد اين آتش بر افروخته و سوزان مىشوند اشاره كرده مىفرمايد : « كسى جز بدبختترين مردم وارد آن نمىشود » ( * ( لا يَصْلاها إِلَّا الأَشْقَى ) * ) .
و در توصيف اشقى مىفرمايد : « همان كسى كه آيات خدا را تكذيب كرد و به آن پشت نمود » ( * ( الَّذِي كَذَّبَ وَتَوَلَّى ) * ) .
بنا بر اين معيار خوشبختى و بدبختى همان كفر و ايمان است با پيامدهاى عملى كه اين دو دارد ، و به راستى كسى كه آن همه نشانههاى هدايت و امكانات براى ايمان و تقوى را ناديده بگيرد مصداق روشن « اشقى » و بدبختترين مردم است .
در جمله « * ( الَّذِي كَذَّبَ وَتَوَلَّى ) * » ممكن است « تكذيب » اشاره به « كفر » و « تولى » اشاره به ترك اعمال صالح بوده باشد ، چرا كه لازمه كفر همين است .
و نيز ممكن است هر دو اشاره به ترك ايمان باشد به اين ترتيب كه اول پيامبر خدا را تكذيب مىكند ، و بعد پشت كرده براى هميشه از او دور مىشود .
بسيارى از مفسران در اينجا اشكالى را مطرح كرده ، و به پاسخ آن پرداختهاند ، و آن اينكه : آيات فوق نشان مىدهد كه آتش دوزخ مخصوص كفار است ، و اين مخالف چيزى است كه از آيات ديگر قرآن و مجموعه روايات اسلامى استفاده مىشود كه مؤمنان گنهكار نيز سهمى از آتش دوزخ دارند ، و لذا بعضى از گروههاى منحرف كه معتقدند با وجود ايمان هيچ گناهى ضرر نمىزند به اين آيات براى مقصود خود استدلال كردهاند ( اين گروه « مرجئه » نام دارند ) .
در پاسخ به و نكته بايد توجه كرد : نخست اينكه منظور از ورود در آتش در اينجا همان « خلود » است و مىدانيم « خلود » مخصوص كفار مىباشد ، قرينه اين سخن آياتى است كه نشان مىدهد غير كفار نيز وارد دوزخ مىشوند .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 81
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٨١