جنس مذكر و مؤنث را آفريد « ( * ( وَما خَلَقَ الذَّكَرَ وَالأُنْثى ) * ) .
چرا كه وجود اين دو جنس در عالم « انسان » و « حيوان » و « نبات » و دگرگونيهايى كه از لحظه انعقاد نطفه تا هنگام تولد رخ مىدهد ، و ويژگيهايى كه هر يك از دو جنس به تناسب فعاليتها و برنامه هايشان دارند ، و اسرار فراوانى كه در مفهوم جنسيت نهفته است ، همه نشانهها و آياتى است از جهان بزرگ آفرينش ، كه از طريق آن مىتوان به عظمت آفريننده آن واقف شد .
تعبير به « ما » ( چيزى ) در اينجا در باره خداوند كنايه از عظمت فوق - العاده ذات پاك او و ابهامى است كه از اين نظر در اين قسمت حاكم است ، به طورى كه او را برتر از خيال و قياس و گمان و وهم مىسازد .
بعضى نيز گفتهاند « ما » در اينجا مصدريه است ، و بنا بر اين معنى جمله چنين مىشود . « سوگند به آفرينش مذكر و مؤنث » ولى اين احتمال ضعيف به نظر مىرسد .
در حقيقت دو سوگند اول و دوم اشاره به آيات آفاقى است و سوگند سوم اشاره به آيات انفسى .
و سرانجام به هدف نهايى اين سوگندها مىرسد ، و مىفرمايد : « سعى و تلاش و كوشش شما در زندگى گوناگون و مختلف است » ( * ( إِنَّ سَعْيَكُمْ لَشَتَّى ) * ) .
جهتگيرى تلاشها و نتائج آن نيز كاملا مختلف و متفاوت مىباشد . اشاره به اينكه شما به هر حال در زندگى آرام نخواهيد گرفت ، و حتما به سعى و تلاشى دست مىزنيد ، و نيروهاى خدا داد كه سرمايههاى وجودتان است در مسيرى خرج مىشود ، ببينيد سعى و تلاش شما در كدام مسير ، به كدام سمت ، و داراى كدام نتيجه است ؟ نكند تمام سرمايهها و استعدادهاى خود را به بهاى اندكى
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 72
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٧٢