« خناس » صيغه مبالغه از ماده « خنوس » ( بر وزن خسوف ) به معنى جمع شدن و عقب رفتن است ، اين به خاطر آن است كه شياطين هنگامى كه نام خدا برده مىشود عقب نشينى مىكنند ، و از آنجا كه اين امر غالبا با پنهان شدن توأم است اين واژه به معنى « اختفاء » نيز آمده است .
بنا بر اين مفهوم آيات چنين است : « بگو من از شر وسوسه گر شيطان صفتى كه از نام خدا مىگريزد و پنهان مىگردد به خدا پناه مىبرم » .
اصولا « شياطين » برنامههاى خود را با مخفى كارى مىآميزند ، و گاه چنان در گوش جان انسان مىدمند كه انسان باور مىكند فكر ، فكر خود او است ، و از درون جانش جوشيده ، و همين باعث اغوا و گمراهى او مىشود ! كار شيطان تزيين است و مخفى كردن باطل در لعابى از حق ، و دروغ در پوسته اى از راست ، و گناه در لباس عبادت ، و گمراهى در پوشش هدايت .
خلاصه هم خودشان مخفى هستند ، و هم برنامه هايشان پنهان است ، و اين هشدارى است به همه رهروان راه حق كه منتظر نباشند شياطين را در چهره و قيافه اصلى ببينند ، يا برنامه هايشان را در شكل انحرافى مشاهده كنند ، هرگز چنين نيست ، آنها وسواس خناسند ، و كارشان حقه و دروغ و نيرنگ و ريا كارى و ظاهرسازى و مخفى كردن حق .
اگر آنها در « چهره اصلى » ظاهر شوند ، اگر آنها « باطل » را با « حق » نياميزند ، و اگر آنها « صريح و صاف » سخن بگويند به گفته على ع لم يخف على المرتادين : « مطلب بر پويندگان راه خدا مخفى نمىشود » ! آنها هميشه قسمتى از « اين » مىگيرند ، و قسمتى از « آن » ، و به هم آميزند تا بر مردم مسلط شوند چنان كه امير مؤمنان ع در ادامه همين سخن مىفرمايد : « فهنالك يستولى الشيطان على اوليائه » ( 1 )
هامش
( 1 ) « نهج البلاغه » خطبه 50 .