مىخوانيم : فَانْكِحُوا ما طابَ لَكُمْ مِنَ النِّساءِ : « ازدواج كنيد زنانى را كه مورد علاقه شما است » .
جمعى از مفسران معتقدند كه تعبير به « ما » ( چيزى ) در اينجا براى اين است كه مبدأ جهان را نخست به صورت مبهم ذكر كرده باشد ، تا بعدا با دقت و مطالعه ، به علم و حكمت او آشنا شوند و « چيزى » تبديل به « كسى » گردد ، ولى تفسير اول مناسبتر است .
سپس در « هشتمين » و « نهمين » سوگند سخن از « زمين » و « خالق زمين » به ميان آورده مىفرمايد : « قسم به زمين و آن كس كه زمين را گسترانيده است » ( * ( وَالأَرْضِ وَما طَحاها ) * ) .
زمين كه گاهواره زندگى انسان و تمام موجودات زنده است .
زمين با تمام شگفتيها : كوهها و درياها ، درهها و جنگلها ، چشمهها و رودخانهها ، معادن و منابع گرانبهايش ، كه هر كدام به تنهايى آيتى است از آيات حق و نشانه اى است از نشانههاى او .
و از آن برتر و بالاتر خالق اين زمين و كسى كه آن را گسترانيده است .
« طحاها » از ماده « طحو » ( بر وزن سهو ) هم به معنى انبساط و گستردگى آمده است ، و هم به معنى « راندن و دور كردن و از ميان بردن » و در اينجا به معنى گستردن است ، چرا كه اولا زمين در آغاز در زير آب غرق بود ، تدريجا آبها در گودالهاى زمين قرار گرفت و خشكيها سر بر آورد و گسترده شد ، و از آن تعبير به « دحو الارض » نيز مىشود .
ثانيا زمين در آغاز به صورت پستيها و بلنديها با شيبهاى تند و غير قابل سكونتى بود ، بارانهاى سيلابى مداوم باريدند ، ارتفاعات زمين را شستند ، و در
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 43
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٣