كه ما مىشناسيم در آن شرائط باقى نمىماند ، و در وسط شب مقدار زيادى زير صفر مىرود كه اگر در آنجا موجود زنده اى باشد حتما يخ مىزند و نابود مىشود .
قابل توجه اينكه در آيات سابق افعال به صورت « ماضى » آمده بود ، و در اين آيه به صورت مضارع است ، اين تفاوت تعبير ممكن است اشاره به اين باشد كه حوادثى همچون ظهور روز و شب مخصوص زمانى نيست ، گذشته و آينده را همه شامل مىشود و لذا بعضى به صورت فعل ماضى ، و بعضى به صورت فعل مضارع آمده ، تا عموميت اين حوادث را در بستر زمان روشن سازد .
در ششمين و هفتمين سوگند به سراغ آسمان و خالق آسمان مىرود ، و مىافزايد : « به آسمان و آن كسى كه آسمان را بنا كرده سوگند » ( * ( وَالسَّماءِ وَما بَناها ) * ) .
اصل خلقت آسمان با آن عظمت خيره كننده از شگفتيهاى بزرگ خلقت است ، و بناء و پيدايش اينهمه كواكب و اجرام آسمانى و نظامات حاكم بر آنها شگفتى ديگر ، و از آن مهمتر خالق اين آسمان است .
قابل توجه اينكه « ما » در لغت عرب معمولا براى « موجود غير عاقل » مىآيد ، و اطلاق آن بر خداوند عالم حكيم تناسبى ندارد ، و لذا بعضى ناچار شدهاند « ما » را در اينجا « مصدريه » بگيرند ، نه « موصوله » و در اين صورت مفهوم آيه چنين مىشود : سوگند به آسمان و بناى آسمان .
ولى با توجه به آيات « و * ( نَفْسٍ وَما سَوَّاها فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَتَقْواها ) * » كه تفسير آن به زودى بيان مىشود راهى جز اين نيست كه « ما » « موصوله » و اشاره به ذات پاك خداوند باشد كه خالق همه آسمانها است ، و استعمال « ما » در مورد افراد عاقل نيز در لغت عرب بى سابقه نيست چنان كه در آيه 3 سوره نساء
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 42
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٢