بنا بر اين اصرار بى جا در مصالحه بر سر مساله بتپرستى نكنيد كه اين امر غير ممكن است .
« حال كه چنين است آئين شما براى خودتان و آئين من براى خودم » ( * ( لَكُمْ دِينُكُمْ وَلِيَ دِينِ ) * ) .
بسيارى از مفسران تصريح كردهاند كه منظور از « كافرون » در اينجا گروه خاصى از سران بتپرستان مكهاند ، بنا بر اين « الف و لام » در « الكافرون » به اصطلاح براى « عهد » است ، نه براى « جمع » .
ممكن است دليل آنها بر اين مطلب علاوه بر آنچه در شان نزول گفته شد اين باشد كه بسيارى از بتپرستان مكه سرانجام ايمان آوردند ، بنا بر اين اگر مىگويد نه شما معبود مرا عبادت مىكنيد و نه من معبود شما را حتما در مورد آن گروهى از سران شرك و كفر است كه تا پايان عمر هرگز ايمان نياوردند و گرنه بسيارى از مشركان به هنگام فتح مكه فوج فوج وارد اسلام شدند .
در اينجا چند سؤال مطرح است كه بايد به آن پاسخ گفت :
1 - چرا سوره با فرمان « قل » ( بگو ) شروع شده است :
آيا بهتر اين نبود گفته شود « * ( يا أَيُّهَا الْكافِرُونَ ) * » بدون اينكه « قل » در آغاز آن باشد ؟ و به تعبير ديگر : پيغمبر ص بايد دستور خداوند را اجرا كند و جمله « * ( يا أَيُّهَا الْكافِرُونَ ) * » را به آنها بگويد : نه اينكه جمله « * ( قُلْ ) * » را نيز تكرار كند .
پاسخ اين سؤال با توجه به محتواى سوره روشن است ، زيرا مشركان عرب پيغمبر اكرم ص را دعوت به سازش بر سر بتها كرده بودند . و او مىبايست اين