« جبرئيل » عرض كرد : « اين نحيره نيست ، بلكه خداوند به تو دستور مىدهد هنگامى كه وارد نماز مىشوى موقع تكبير ، دستها را بلند كن ، و همچنين هنگامى كه ركوع مىكنى يا سر از ركوع برمىدارى ، و يا سجده مىكنى ، چرا كه نماز ما و نماز فرشتگان در هفت آسمان همين گونه است ، و براى هر چيزى زينتى است ، و زينت نماز بلند كردن دستها در هر تكبير است » ( 1 ) .
و در حديثى از امام صادق ع مىخوانيم كه در تفسير اين آيه با دست مباركش اشاره كرده و فرمود : « منظور اين است كه دستها را اين گونه در آغاز نماز بلند كنى به طورى كه كف آنها رو به قبله باشد » ( 2 ) .
ولى تفسير اول از همه مناسبتر است ، چرا كه منظور نفى اعمال بتپرستان است كه عبادت و قربانى را براى غير خدا مىكردند ، ولى با اين حال جمع ميان همه معانى و رواياتى كه در اين باب رسيده است هيچ مانعى ندارد و به خصوص اينكه در باره بلند كردن دست به هنگام تكبيرات روايات متعددى در كتب شيعه و اهل سنت نقل شده است ، به اين ترتيب آيه مفهوم جامعى دارد كه اينها را نيز شامل مىشود .
و در آخرين آيه اين سوره با توجه به نسبتى كه سران شرك به آن حضرت مىدادند مىفرمايد : « تو ابتر و بلا عقب نيستى ، دشمن تو ابتر است » ! ( * ( إِنَّ شانِئَكَ هُوَ الأَبْتَرُ ) * ) .
« شانئ » از ماده « شنئان » ( بر وزن ضربان ) به معنى عداوت و كينه - ورزى و بد خلقى كردن است ، « و » شانئ « كسى است كه داراى اين وصف باشد .
هامش
( 1 و 2 ) « مجمع البيان » جلد 10 صفحه 550 .