تفسير : پروردگار اين خانه را بايد عبادت كرد
از آنجا كه در سوره گذشته ( سوره فيل ) شرح نابودى اصحاب الفيل و و لشكريان « ابرهه » كه به قصد نابود كردن خانه كعبه و متلاشى ساختن اين كانون مقدس الهى آمده بودند آمد ، در اولين آيه اين سوره كه در واقع « تكمله » اى است براى سوره « فيل » مىفرمايد : ما لشكر فيل را نابود كرديم ، و آنها را همچون كاه درهم كوبيده شده متلاشى ساختيم « تا قريش به اين سرزمين مقدس الفت گيرند » و مقدمات ظهور پيامبر اسلام ص فراهم گردد ( * ( لإِيلافِ قُرَيْشٍ ) * ) ( 1 ) .
« ايلاف » مصدر است و به معنى الفت بخشيدن ، و « الفت » به معنى اجتماع توأم با انسجام و انس و التيام است ، و اينكه بعضى « ايلاف » را به « مؤالفت و عهد و پيمان » تفسير كردهاند ، نه تناسبى با اين واژه دارد كه مصدر باب افعال است ، و نه به محتواى آيات اين سوره .
به هر حال منظور ايجاد الفت ميان قريش و سرزمين مقدس مكه ، و خانه كعبه است ، زيرا آنها و تمام اهل مكه به خاطر مركزيت و امنيت اين سرزمين در آنجا سكنى گزيده بودند ، بسيارى از مردم حجاز هر سال به آنجا مىآمدند ، مراسم حج را بجا مىآوردند ، و مبادلات اقتصادى و ادبى داشتند ، و از
هامش
( 1 ) « لام » در « لايلاف » به معنى علت است ، و « جار و مجرور » متعلق است به « جعل » در سوره گذشته در آيه « * ( فَجَعَلَهُمْ كَعَصْفٍ مَأْكُولٍ ) * » و يا يكى ديگر از افعالى كه در آن سوره بود ، بعضى نيز اين جار و مجرور را متعلق به جمله لْيَعْبُدُوا ) * كه در آيات بعد آمده است مىدانند ، ولى اين احتمال با مفهوم آيات چندان سازگار نيست و معنى اول بهتر است .