در آيه بعد آنها را با اين سخن مورد تهديد شديد قرار داده ، مىفرمايد :
« چنين نيست كه شما مىپنداريد و با آن تفاخر مىكنيد ، شما به زودى نتيجه اين تفاخر موهوم خود را خواهيد دانست » ( * ( كَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ ) * ) .
باز براى تاكيد مىافزايد : « سپس چنين نيست كه شما مىپنداريد ، به زودى خواهيد دانست » ( * ( ثُمَّ كَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ ) * ) .
جمعى از مفسران اين دو آيه را تكرار و تاكيد يك مطلب دانستهاند و هر دو به صورت سربسته از عذابهايى كه در انتظار اين مستكبران متفاخر است خبر مىدهد .
در حالى كه بعضى ديگر اولى را اشاره به عذاب قبر و برزخ كه انسان بعد از مرگ ، با آن روبرو مىشود دانستهاند ، و دومى را اشاره به عذاب قيامت .
در حديثى از امير مؤمنان على ع آمده است كه فرمود : « ما زلنا نشك فى عذاب القبر حتى نزلت * ( أَلْهاكُمُ التَّكاثُرُ ) * ، الى قوله * ( كَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ ) * ، يريد فى القبر ، * ( ثُمَّ كَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ ) * ، بعد البعث » : گروهى از ما پيوسته در باره عذاب قبر در شك بودند تا اينكه سوره « * ( أَلْهاكُمُ التَّكاثُرُ ) * » نازل شد تا آنجا كه فرمود : * ( كَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ ) * منظور از آن عذاب قبر است ، سپس مىفرمايد : * ( ثُمَّ كَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ ) * منظور عذاب قيامت است » ( 1 ) .
در تفسير كبير فخر رازى اين مطلب از يكى از ياران على ع بنام « زر بن جيش » نقل شده كه مىگويد : ما از عذاب قبر در شك بوديم تا از على ع
هامش
( 1 ) « مجمع البيان » جلد 10 صفحه 534